Opschortingsrecht · 145 bouwzaken gelezen

Opschortingsrecht: van 100 opdrachtgevers die hun aannemer niet betaalden, kregen er 51 ongelijk. Het bedrag dat je vasthoudt, moet passen bij het gebrek.

Opschortingsrecht betekent dat je jouw deel van een afspraak mag uitstellen zolang de ander zijn deel niet nakomt. Bij een verbouwing is dat meestal: niet betalen tot het gebrek hersteld is. Wij lazen 145 uitspraken over aanneming sinds januari 2021 waarin iemand zich op opschorting beriep. Wie te veel vasthield of het gebrek niet kon aantonen, betaalde uiteindelijk alles, plus rente.

Check je opschorting en maak de brief

Stand 15 november 2026 · AI Rechtshulp

Nieuw betegelde badkamer met een scheve tegel, gemarkeerd met blauwe tape, en een factuur op het toiletdeksel
100uitspraken waarin een opdrachtgever betaling inhield en de rechter erover besliste
51keer mocht dat niet, ook niet voor een deel
15keer mocht maar een deel van het bedrag blijven staan
27 van 51aannemers die het werk stillegden, kregen ongelijk

Eigen telling in de databank van AI Rechtshulp, met uitspraken die rechtspraak.nl publiceert. We zochten civiele uitspraken van 1 januari 2021 tot en met oktober 2026 waarvan de samenvatting opschorting of artikel 6:262 of 6:52 BW noemt. Daaruit lazen we alle 162 zaken over aanneming en bouw een voor een, en noteerden per partij of de rechter de opschorting toestond, deels toestond of afwees, en waarom. 145 zaken bleven over; in een paar zaken beriepen beide partijen zich op opschorting. 117 beslissingen komen van een rechtbank, 33 van een gerechtshof en 1 van de Hoge Raad. Zaken zonder beslissing over de opschorting telden we niet mee.

De wet zegt: alleen voor zover het gebrek het rechtvaardigt

Opschorten staat in twee artikelen. Artikel 6:52 BW geeft het recht om niet te presteren zolang de ander een opeisbare schuld aan jou niet betaalt, als die twee genoeg met elkaar te maken hebben. Artikel 6:262 BW zegt het voor een overeenkomst waarin beide partijen iets moeten doen: komt de een niet na, dan mag de ander zijn deel opschorten.

Het tweede lid van 6:262 is waar het in de bouw bijna altijd om draait. Is het werk wel gedaan maar niet goed, dan mag je alleen opschorten voor zover de tekortkoming dat rechtvaardigt. Een lekkende kraan houdt geen badkamer van 15.000 euro tegen.

“De opschorting mag in beginsel geen grotere omvang aannemen dan de tekortkoming waartegen zij zich richt.”

En de keerzijde staat in artikel 6:83 onder c BW. Een rechter in Gelderland schreef het in 2021 zo: een achteraf geheel of ten dele ongegrond gebleken beroep op opschorting brengt mee dat je terstond in verzuim kwam (RBGEL:2021:3919). Dan betaal je wettelijke rente vanaf het moment dat je inhield. Meer over wat verzuim betekent, lees je op die pagina.

De wet, letterlijk

Artikel 6:262 BW

1. Komt een der partijen haar verbintenis niet na, dan is de wederpartij bevoegd de nakoming van haar daartegenover staande verplichtingen op te schorten.

2. In geval van gedeeltelijke of niet behoorlijke nakoming is opschorting slechts toegelaten, voor zover de tekortkoming haar rechtvaardigt.

Artikel 6:52 lid 1 BW

Een schuldenaar die een opeisbare vordering heeft op zijn schuldeiser, is bevoegd de nakoming van zijn verbintenis op te schorten tot voldoening van zijn vordering plaatsvindt, indien tussen vordering en verbintenis voldoende samenhang bestaat om deze opschorting te rechtvaardigen.

Artikel 6:263 lid 1 BW

De partij die verplicht is het eerst te presteren, is niettemin bevoegd de nakoming van haar verbintenis op te schorten, indien na het sluiten van de overeenkomst te harer kennis gekomen omstandigheden haar goede grond geven te vrezen dat de wederpartij haar daartegenover staande verplichtingen niet zal nakomen.

Tekst volgens Burgerlijk Wetboek Boek 6, versie 16 juli 2026.

Mag jij inhouden of stilleggen, en hoeveel?

Kies je kant en vul in wat er speelt. Je ziet per punt wat in orde is, waar je op moet letten en wat nog ontbreekt, met het wetsartikel of de uitspraak erbij. Onderaan staat een brief die je kunt aanpassen en versturen. De check voorspelt niet wie gelijk krijgt.

Opschortingscheck
Ik ben
Weet je niet wat het herstel kost? Vul 0 in.

Wat klopt er nog meer?

Factuur

Je houdt in

Herstel kost

    Rekent in je browser, we slaan niets op. De punten volgen het Burgerlijk Wetboek (versie juli en oktober 2026) en de uitspraken in onze telling. Algemene informatie, geen juridisch advies.

    Mocht de opschorting? Per kant

    Opdrachtgever houdt betaling in
    100 uitspraken

    Aannemer legt werk stil
    51 uitspraken

    • Mocht
    • Deels
    • Mocht niet

    Waarom 51 opdrachtgevers ongelijk kregen

    Gebrek of tegenvordering niet aangetoond

    14

    Gebrek te klein voor wat hij inhield

    10

    Niets opeisbaar, of de aannemer schoot niet tekort

    9

    Niet duidelijk gemaakt wat hij wilde, of opgezegd

    4

    Zelf in verzuim met meewerken of betalen

    4

    Algemene voorwaarden sloten opschorten uit

    3

    Aannemer geen kans gegeven te herstellen

    2

    Te laat geklaagd

    2

    Andere of geen vaste reden

    3

    Eén hoofdreden per uitspraak, zoals wij die lazen. Bij “deels” telden we geen reden.

    Opdrachtgevers verliezen op het bewijs en op het bedrag

    De grootste groep verloren zaken is simpel: de opdrachtgever kon het gebrek of het bedrag niet aantonen. Dat gebeurde 14 keer. Daarna volgt het bedrag zelf: 10 keer was het gebrek te klein voor wat er werd vastgehouden. In Rotterdam hield een opdrachtgever in 2025 202.678 euro vast vanwege een maatverschil en vlekken op de gevel. Volledige opschorting was disproportioneel, oordeelde de rechtbank (RBROT:2025:11597).

    Tel je de 15 zaken mee waarin maar een deel mocht blijven staan, dan mocht in 25 van de 100 uitspraken niet het hele ingehouden bedrag blijven staan. Waar wel een bedrag bleef staan, noemde de rechter vaak een begroting van het herstel, van een deskundige of een andere vakman.

    De kleinere groepen zijn vormfouten. Niet duidelijk gemaakt wat je van de aannemer wilde, zoals in de zaak die tot bij de Hoge Raad kwam (HR:2023:1000). De aannemer weggestuurd in plaats van op hem gewacht (RBNHO:2021:11573). Of te laat geklaagd: artikel 6:89 BW eist dat je binnen bekwame tijd protesteert.

    Wat de rechter wel liet staan: acht bedragen

    In de 15 zaken waarin opschorten deels mocht, noemde de rechter meestal een bedrag. Bijna altijd is dat bedrag gekoppeld aan wat het herstel kost.

    DatumRechtbankWat mocht blijven staanUitspraak
    2 april 2021RotterdamDe hele factuur van 2.547 euro voor ander werk vasthouden mocht niet. Alleen het deel dat paste bij de radiatoren die nog moesten hangen.RBROT:2021:3316
    17 november 2021Midden-NederlandZes kleine gebreken stonden vast. De rechtbank vond 1.500 euro opschorten gerechtvaardigd.RBMNE:2021:5459
    24 februari 2022Oost-BrabantMaatwerkkeuken van meer dan 100.000 euro: 2.000 euro van de slotfactuur mocht blijven staan.RBOBR:2022:525
    6 december 2022Overijssel90% van het werk was klaar. De opdrachtgever mocht 400 euro vasthouden, geen 2.600.RBOVE:2022:3800
    4 december 2024Zeeland-West-BrabantGebreken maar voor een klein deel bewezen. Opschorten van 20% van de facturen was genoeg.RBZWB:2024:8375
    11 februari 2025OverijsselTuin met verkeerde tegels: opschorten tot de herstelkosten die de deskundige begrootte.RBOVE:2025:887
    16 mei 2025GelderlandHerstel begroot op 6.735 euro. Met enige marge mocht de opdrachtgever 7.000 euro vasthouden, niet de hele laatste 5%.RBGEL:2025:11645
    19 november 2025OverijsselDakkapel: de opschorting mag in beginsel niet groter zijn dan de tekortkoming.RBOVE:2025:6740

    Gekozen uit de 15 deels toegewezen opschortingen in de telling omdat ze een bedrag of maatstaf noemen. Samengevat uit de uitspraak zelf.

    “Hou 5 of 10% in” is een vuistregel, geen maatstaf

    Wie zoekt wat hij moet doen bij gebreken, vindt vaak een percentage. De Consumentenbond schrijft bij het kiezen van een aannemer: “Als je bij oplevering niet tevreden bent, hou dan een deel van de betaling in, bijvoorbeeld 5 of 10%.” Kassa adviseert: wacht met betalen tot de gebreken gerepareerd zijn.

    Als drukmiddel werkt dat. Als maat niet. Een vast percentage kan te veel zijn bij één scheve tegel en te weinig bij een lekkend dak. De rechter rekent vanaf het gebrek: wat kost het herstel, en past het bedrag daarbij?

    Op een andere pagina zegt de Consumentenbond het zelf goed: “Het deel van de rekening dat je niet betaalt moet in verhouding staan tot het werk dat niet (goed) is gedaan.” En rechters noemen soms ook een percentage. In Zeeland-West-Brabant was het 20% van de facturen, in Overijssel 10% van de aanneemsom. Maar dat percentage volgde daar uit de gebreken, niet andersom.

    Vier stappen voordat je inhoudt

    1. Leg het gebrek vast met foto’s en laat iemand anders zeggen wat het herstel kost: een andere vakman, een opleverrapport of een deskundige.
    2. Meld het gebrek schriftelijk. Noem het bedrag dat je vasthoudt en waarom.
    3. Geef de aannemer een datum om te herstellen. Na oplevering is dat verplicht (artikel 7:759 BW). Een ingebrekestelling maakt die datum hard.
    4. Betaal de rest van de factuur gewoon. Dan kan niemand zeggen dat je weigert te betalen.

    Bronnen: Consumentenbond, een goede aannemer vinden; Consumentenbond, klacht over een dienst; Kassa, wat zijn je rechten bij gebreken na een verbouwing.

    Waarom 27 aannemers ongelijk kregen

    Factuur nog niet opeisbaar, of opdrachtgever mocht zelf eerst opschorten

    16

    Tekortkoming van de opdrachtgever niet aangetoond

    4

    Stilleggen paste niet bij wat openstond

    2

    Andere of geen vaste reden

    5

    Zelfde schaal als de balken van de opdrachtgevers.

    Aannemers die stilleggen, verliezen ook vaker dan ze winnen

    Van de 51 aannemers die het werk stillegden en waarover de rechter besliste, kregen er 23 gelijk en 27 ongelijk. De reden is bijna altijd dezelfde: er was nog niets opeisbaar, of de opdrachtgever mocht zelf eerst opschorten. Dat gebeurde 16 keer.

    Een aannemer mag pas stoppen als een betaling al verschuldigd is. Wil hij eerst geld zien terwijl er geen vooruitbetaling is afgesproken, dan schiet hij zelf tekort. En noemt de opdrachtgever terecht gebreken, dan mag die eerst inhouden. Wie dan stillegt, is meteen in verzuim. Dat is de les van het hof Arnhem-Leeuwarden in september 2026 (GHARL:2026:5938).

    Voor meerwerk geldt een eigen regel. Artikel 7:755 BW zegt dat de aannemer meerwerk alleen mag rekenen als hij de opdrachtgever op tijd wees op de prijsverhoging. Tegenover een particulier kan hij daar niet van afwijken.

    Vijf aannemerszaken, twee keer mocht het

    DatumUitkomstWat de rechter zeiUitspraak
    24 maart 2023MochtDe factuur bij oplevering bleef onbetaald. De aannemer mocht wachten met het vervangen van het dak tot die betaald was.RBAMS:2023:1224
    17 februari 2026MochtBrandschade maakte het dak onveilig en de opdrachtgever liet het niet herstellen. Opschorten mocht.GHARL:2026:922
    10 april 2024Mocht nietHet meerwerk was terecht, maar onbetaald meerwerk rechtvaardigt niet dat het herstel van andere gebreken stopt.RBMNE:2024:5791
    16 juli 2026Mocht nietDe schilder wilde eerst het hele bedrag zien. Dat was niet afgesproken, en vragen over de kwaliteit zijn geen reden om te stoppen.RBNHO:2026:12052
    15 september 2026Mocht nietDe tegelzetter maakte fouten en de aannemer weigerde kosteloos herstel. De particulier mocht daarom eerst opschorten. De aannemer kwam door zijn stop meteen in verzuim.GHARL:2026:5938

    Bij nieuwbouw heb je het 5%-depot, bij een verbouwing niet

    Laat je als particulier een woning bouwen, dan geldt artikel 7:768 BW. Je mag maximaal 5% van de aanneemsom inhouden op de laatste termijn en bij de notaris in depot zetten, zonder dat je een gebrek hoeft aan te tonen. Dat staat los van het gewone opschortingsrecht.

    De aannemer moet je tussen één en twee maanden na de oplevering schriftelijk vragen of je wilt opschorten vanwege gebreken. Drie maanden na de oplevering betaalt de notaris het bedrag uit, tenzij jij laat weten tot welk bedrag het depot moet blijven. Meer over de oplevering van een nieuwbouwhuis staat op nieuwbouw-projecten.nl.

    Bij een verbouwing, een aanbouw, een nieuwe badkamer of een dak geldt die regeling niet. Daar heb je alleen het gewone recht om op te schorten, met alle eisen uit de telling hierboven. En ook bij nieuwbouw mag de volle 5% niet altijd blijven staan. In Gelderland was het herstel in 2025 begroot op 6.735 euro; de opdrachtgever had met enige marge 7.000 euro mogen vasthouden, niet de hele laatste 5% (RBGEL:2025:11645).

    Een verbod op opschorten in de voorwaarden houdt bij een particulier geen stand

    Staat in de algemene voorwaarden van de aannemer dat je niet mag opschorten? Voor een particulier is zo een beding onredelijk bezwarend. Artikel 6:236 onder c BW noemt het letterlijk: een beding dat de wettelijke bevoegdheid tot opschorting uitsluit of beperkt. Je kunt het beding vernietigen met een brief.

    Tussen bedrijven ligt dat anders. In Den Haag sloten de voorwaarden opschorten uit, en daar bleef het bij (RBDHA:2024:7260). Het hof Den Haag wees er in 2025 op dat de regel voor consumenten niet geldt voor een bedrijf (GHDHA:2025:205). Meer over je rechten als particulier staat bij consumentenrecht.

    Ook na de oplevering sta je niet met lege handen. Bij een bouwwerk blijft de aannemer aansprakelijk voor gebreken die bij de oplevering niet zijn ontdekt, tenzij die hem niet zijn toe te rekenen (artikel 7:758 lid 4 BW). Tegenover een particulier kan hij daar niet van afwijken.

    Onze telling zegt niet wie er gelijk had

    Wie 51 verloren zaken leest als “opdrachtgevers krijgen nooit gelijk”, leest te veel. Het zijn de zaken die tot een uitspraak kwamen en gepubliceerd werden. De meeste geschillen over een verbouwing eindigen eerder, met een schikking, bij een geschillencommissie of bij arbitrage. Die zitten er niet in.

    Wij lazen de uitspraken zelf en kozen per zaak één hoofdreden. Geen jurist heeft die keuzes nagekeken. Zakelijke en particuliere opdrachtgevers staan door elkaar, net als rechtbank en hof. En een uitkomst per kant zegt niets over jouw zaak, want die hangt af van het gebrek, de afspraken en wat je kunt bewijzen.

    Wat de telling wel laat zien, is waar het misgaat: het bedrag, het bewijs en de volgorde. Dat zijn precies de punten die je zelf in de hand hebt.

    Vraag deze week een prijs voor het herstel

    De bedragen in de tabel hierboven volgen vaak uit een begroting van het herstel die niet van de opdrachtgever zelf kwam. Vraag een andere vakman deze week om een offerte voor alleen het herstel. Met dat getal weet je hoeveel je kunt vasthouden, en de rest maak je over.

    Zet daarna het bedrag in de brief uit de opschortingscheck. Wil je weten hoe sterk je hele zaak staat, met de wet en uitspraken erbij, doe dan de stresstest hoe sterk staat je zaak. Gaat het verder mis, dan is wanprestatie het woord waar het om draait.

    Opschortingsrecht: vragen van opdrachtgevers en aannemers

    Mag ik de hele factuur inhouden voor een klein gebrek?

    Nee. Je mag alleen opschorten voor zover het gebrek dat rechtvaardigt (artikel 6:262 lid 2 BW). In onze telling verloren 10 opdrachtgevers omdat het gebrek te klein was voor wat ze vasthielden, en mochten er 15 maar een deel laten staan.

    De factuur is hoger dan we afspraken. Mag ik het verschil inhouden?

    Dat is geen opschorting maar een betwisting van de prijs. Meerwerk mag de aannemer alleen rekenen als hij je op tijd waarschuwde dat het meer ging kosten (artikel 7:755 BW). Was er een richtprijs, dan mag die zonder waarschuwing met niet meer dan 10% omhoog (artikel 7:752 lid 2 BW). Betaal wat je wel verschuldigd bent en schrijf op waarom je de rest niet betaalt.

    Wat gebeurt er als ik te veel heb ingehouden?

    Voor het deel dat je te veel vasthield, ben je meteen in verzuim, zonder ingebrekestelling. Je betaalt dan wettelijke rente vanaf dat moment (RBGEL:2021:3919).

    Mag een aannemer stoppen als ik niet betaal?

    Alleen als de betaling al verschuldigd was en jij geen goede reden had om in te houden. Mocht jij opschorten vanwege gebreken, dan mag de aannemer daarop niet stilleggen. Doet hij het toch, dan is hij zelf in verzuim (GHARL:2026:5938).

    Kan ik het geld bij de notaris zetten?

    Alleen bij de bouw van een woning voor een particulier: dan mag je maximaal 5% van de aanneemsom in depot zetten (artikel 7:768 BW). Bij een verbouwing bestaat die regeling niet. Daar houd je het bedrag gewoon zelf vast.

    Geldt opschorten ook bij huur of een gekocht product?

    Ja, het recht staat in algemene regels die voor elke wederkerige overeenkomst gelden. Onze telling gaat alleen over aanneming. Bij huur gelden daarnaast eigen regels; lees huurrecht.

    Na het opschorten komt herstel, of de breuk

    Herstelt de aannemer binnen de termijn, dan betaal je het vastgehouden bedrag en is het klaar. Herstelt hij niet, dan schuift de vraag op naar schadevergoeding of ontbinding. Op dat moment telt wat je nu vastlegt: het gebrek, het bedrag en de datum die je gaf.

    Terug naar de opschortingscheck

    Bronnen

    Hoe we met de databank van AI Rechtshulp werken: zo meten wij. Een nummer als RBOVE:2025:6740 is het adres van een uitspraak: wat is een ecli. De volledige codering van 145 zaken hebben we bewaard. Stand 15 november 2026. Algemene informatie, geen juridisch advies.