Juridisch begrip
Ingebrekestelling
Een schriftelijke aanmaning waarin je de ander een redelijke termijn geeft om alsnog na te komen. Gebeurt dat niet binnen die termijn, dan raakt hij in verzuim — en pas dán kun je schadevergoeding of ontbinding vorderen.
Wat de wet erover zegt
De kern staat in artikel 6:82 lid 1 BW:
Het verzuim treedt in, wanneer de schuldenaar in gebreke wordt gesteld bij een schriftelijke aanmaning waarbij hem een redelijke termijn voor de nakoming wordt gesteld, en nakoming binnen deze termijn uitblijft.
Lid 2 kent een uitzondering: kan de ander tijdelijk niet nakomen, of blijkt uit zijn houding dat aanmanen zinloos is, dan volstaat een schriftelijke mededeling waaruit blijkt dat je hem aansprakelijk houdt.
Wanneer je géén ingebrekestelling nodig hebt
Artikel 6:83 BW noemt drie gevallen waarin het verzuim vanzelf intreedt:
wanneer een voor de voldoening bepaalde termijn verstrijkt zonder dat de verbintenis is nagekomen, tenzij blijkt dat de termijn een andere strekking heeft; wanneer de verbintenis voortvloeit uit onrechtmatige daad of strekt tot schadevergoeding als bedoeld in artikel 74 lid 1 en de verbintenis niet terstond wordt nagekomen; wanneer de schuldeiser uit een mededeling van de schuldenaar moet afleiden dat deze in de nakoming zal tekortschieten.
Hoe de rechter het toepast
De wettekst is kort; de praktijk zit in de vraag wanneer een brief nu wél of niet als ingebrekestelling telt. Drie uitspraken uit onze database:
Een brief met het verzoek een bedrag binnen veertien dagen te betalen, is géén ingebrekestelling. Het hof oordeelde dat zo’n brief “niet meer dan een verzoek” behelst en dus niet kan gelden als een schriftelijke aanmaning waarbij een termijn voor nakoming wordt gesteld.
Twee brieven schoten tekort op twee punten tegelijk: er bleek niet uit dat de schuldeiser meende dat de ander in gebreke was, en de geboden termijn was niet redelijk. Beide eisen uit artikel 6:82 lid 1 moeten dus vervuld zijn.
Zonder ingebrekestelling geen verzuim, en zonder verzuim geen vordering. Een beroep op de uitzondering van lid 2 — aanmanen zou nutteloos zijn — strandde omdat de eiser daarvoor onvoldoende had aangedragen.
Deze uitspraken zijn te controleren bij De Rechtspraak. Wij tonen alleen wat de rechter heeft geschreven; de samenvattingen hierboven zijn onze weergave daarvan.
Zo ziet het eruit in de tool
Dit is een echte vraag met het antwoord dat AI Rechtshulp gaf, ongewijzigd overgenomen:
Wanneer treedt verzuim in en wat moet er in een ingebrekestelling staan?
Verzuim treedt in wanneer de schuldenaar in gebreke wordt gesteld door middel van een schriftelijke aanmaning, waarin een redelijke termijn voor nakoming wordt gesteld, en nakoming binnen deze termijn uitblijft. Als de schuldenaar tijdelijk niet kan nakomen of uit zijn houding blijkt dat een aanmaning nutteloos zou zijn, kan de ingebrekestelling plaatsvinden door een schriftelijke mededeling waaruit blijkt dat hij aansprakelijk wordt gesteld voor het uitblijven van de nakoming (artikel 82 van Burgerlijk Wetboek Boek 6).
Verzuim treedt zonder ingebrekestelling in wanneer een bepaalde termijn verstrijkt zonder nakoming, wanneer de verbintenis uit onrechtmatige daad voortvloeit, of wanneer uit een mededeling van de schuldenaar blijkt dat hij zal tekortschieten (artikel 83 van Burgerlijk Wetboek Boek 6).
Bronnen bij dit antwoord: artikel 6:82 BW · artikel 6:83 BW · drie uitspraken, aanklikbaar in de tool
Elk wetsartikel is in de tool uit te klappen met de volledige tekst, en elke uitspraak linkt door naar De Rechtspraak. Vraag je naar een datum in het verleden, dan krijg je de wettekst zoals die tóén gold.
Je eigen zaak natrekken?
Stel je vraag in gewone taal en zie meteen welk wetsartikel en welke uitspraken het antwoord dragen — inclusief de wettekst zoals die op een eerdere datum gold. Vijf vragen per maand zijn gratis.
Gratis account aanmakenDit is informatie, geen juridisch advies. Toets bij een concrete zaak altijd de officiële bron.
Zelf een brief versturen? Bekijk het volledige sommatiebrief-voorbeeld of maak er direct een met de briefgenerator.