Stel, je rekende half september 200 dollar af voor een maand ChatGPT Pro. Je gebruikt het voor je eigen projecten, avonden en weekenden. Dinsdagochtend lees je op X dat OpenAI het gebruik in dat abonnement halveert. Je maand is nog niet om. Mag dat zomaar, en kun je je ChatGPT abonnement opzeggen en je geld terugvragen?
De aanleiding is een post van Tibo (@thsottiaux) van OpenAI, om 08.41 uur Nederlandse tijd. Pro van 200 dollar gaat weer open voor nieuwe klanten, maar OpenAI rekent het gebruik anders: “it will net out at half the dollar in API spend compared to the old Pro $200 plan.” Dezelfde prijs, de helft erin.
Eén vraag laat de post open: geldt dit ook voor wie al betaalt? Precies die vraag stelden abonnees onder de post meteen.
Update 29 september, 21.00 uur. OpenAI heeft de vraag in de middag beantwoord. Volgens de bijgewerkte helppagina over Pro houdt wie Pro 200 had op de peildatum, of in de zeven dagen ervoor, zijn oude gebruik tot en met 29 oktober 2026. Daarna gaat het abonnement naar het lagere gebruik, voor dezelfde 200 dollar per maand. Getroffen abonnees krijgen een mail. Tibo gaf om 17.10 uur in een tweede uitleg de nieuwe verhouding: Pro 200 wordt 10 keer Plus, dat was 20 keer. Juridisch schuift alles daarmee op naar 29 oktober. De stand van de ochtend laten we hieronder staan, met de tijd erbij.
Om half twaalf had Tibo daar niet op geantwoord. De helppagina van OpenAI over Pro zei rond kwart over elf nog dat bestaande Pro-abonnementen “continue to renew as usual”, en dat Pro van 200 dollar “20x usage than Plus” geeft. Van een nieuwe berekening stond er geen woord. In de middag waren beide zinnen verdwenen.
Een post op X is geen kennisgeving
OpenAI heeft voor Europa eigen gebruiksvoorwaarden, de Europe Terms of Use. Daarin belooft het bedrijf zelf hoe het wijzigingen meldt. De drie zinnen die hier tellen:
| Wat OpenAI belooft | Letterlijk |
|---|---|
| 30 dagen vooraf bij nadelige wijzigingen | “We will give you at least 30 days advance notice of changes that materially adversely impact you and the date that they will come into force either via email or an in-product notification.” |
| Geen terugwerkende kracht | “Any changes will only apply to our relationship going forward.” |
| Prijsverhoging pas bij verlenging | “If we increase our subscription prices, we will give you at least 30 days’ notice and any price increase will take effect on your next renewal so that you can cancel if you do not agree to the price increase.” |
Half zoveel gebruik voor hetzelfde bedrag is voor een abonnee een wijziging die hem “materially adversely” raakt. Per eenheid gebruik betaal je dus het dubbele. Volgens OpenAI’s eigen tekst hoort daar een mail of melding in de app bij, met een datum, minstens dertig dagen vooruit. Een lange post op X is dat niet.
Artikel 7:50al BW geeft consumenten een uitgang
Los van wat OpenAI belooft, regelt de Nederlandse wet het ook. Artikel 7:50al van het Burgerlijk Wetboek gaat over een digitale dienst die de aanbieder tijdens een lopend contract verandert. Het is de Nederlandse uitwerking van artikel 19 van de Europese richtlijn 2019/770 voor digitale inhoud en diensten, dus in de rest van de EU geldt hetzelfde.
De aanbieder mag wijzigen, maar alleen als aan vier eisen is voldaan. Naast elkaar gezet met wat we vandaag weten:
| Eis in art. 7:50al lid 1 | Stand op 29 september, 11.30 uur | Stand om 21.00 uur |
|---|---|---|
| a. het contract staat de wijziging toe en noemt er een gegronde reden voor | De voorwaarden noemen redenen als wetgeving, veiligheid en “circumstances beyond our reasonable control”. Of capaciteit daaronder valt, is open. | Ongewijzigd. OpenAI noemt nu “increasingly efficient models” als reden. |
| b. geen extra kosten voor de consument | De prijs blijft 200 dollar. Je betaalt niet meer, je krijgt minder. | Ongewijzigd: 200 dollar per maand, ook na 29 oktober. |
| c. duidelijk en begrijpelijk gemeld | Onder de post vragen veel mensen wat hij precies betekent. “One needs a PhD to understand this post” kreeg binnen ruim twee uur ruim 500 likes. | Beter. Er staat een datum en een verhouding. De datum van de peildatum zelf noemt OpenAI niet. |
| d. bij nadelige gevolgen: vooraf gemeld op een duurzame gegevensdrager, met tijdstip en ontbindingsrecht | Geen mail of melding bekend. De helppagina noemt de wijziging niet. | Deels. Er is een datum en een mail beloofd, maar die mail moet nog komen. Komt hij na 30 september, dan zit er minder dan dertig dagen tussen mail en wijziging. |
Het belangrijkste staat in lid 2. Heeft de wijziging “negatieve gevolgen” voor je gebruik, “tenzij de gevolgen gering zijn”, dan mag je het contract kosteloos ontbinden. Dat kan binnen 30 dagen na de melding, of na het moment dat de dienst echt verandert als dat later is. Een halvering is moeilijk gering te noemen.
Lid 4 is de uitzondering. Laat OpenAI je zonder extra kosten op de oude berekening zitten, dan vervalt dat ontbindingsrecht. Dat is precies wat Gael Breton “grandfathered” noemt, en wat OpenAI nu doet tot en met 29 oktober. Tot die dag geeft deze wijziging je dus geen recht op kosteloos ontbinden. Lid 3 verwijst voor de afwikkeling onder meer naar artikel 7:50aj, over het terugbetalen van wat je betaald hebt.
Een verlaging met datum en mail is geen ongemelde halvering
Onder de post vallen woorden als “Completely illegal under Australian Consumer Law“. Die conclusie is te vroeg, om drie redenen.
Eén: voor bestaande abonnees verandert er tot en met 29 oktober niets. Dat is de uitzondering uit lid 4. Wie nu een nieuw abonnement afsluit, koopt gewoon een ander product, tegen de voorwaarden van dit moment.
Twee: artikel 7:50al beschermt consumenten. Veel mensen betalen Pro van 200 dollar juist voor hun werk, als zzp’er of via hun bedrijf. Wie het abonnement voor zijn beroep of bedrijf afsluit, valt meestal buiten die bescherming en leunt alleen op de voorwaarden van OpenAI zelf.
Drie: OpenAI doet de melding nu grotendeels netjes. Er is een datum, 29 oktober, en getroffen abonnees krijgen een mail. Komt die mail uiterlijk 30 september binnen, dan klopt ook de termijn van dertig dagen uit de eigen voorwaarden.
Ons oordeel: een bedrijf mag zijn product duurder maken, ook als dat pijn doet. Maar wie zijn eigen voorwaarden serieus neemt, meldt dat eerst via mail of in de app, met een datum, en niet via een post die vlak voor middernacht Californische tijd online komt. Die volgorde was vanochtend omgedraaid. In de middag zette OpenAI hem grotendeels recht, met een datum en een mail. Eén ding klopt nog niet: de helppagina noemt een “eligibility cutoff” zonder de datum erbij. Zonder die datum kan een abonnee zelf niet nagaan of hij onder de oude regeling valt.
Leg vandaag vast wat je gekocht hebt
Heb je Pro van 200 dollar, maak dan nu drie screenshots. De helppagina met de zin dat je je oude gebruik houdt “through Oct 29, 2026”. Je eigen Settings → My Plan met de verlengdatum. En Settings → Usage met je huidige weekverbruik. Komt de mail van OpenAI binnen, bewaar die dan ook. Daar staat de datum in waar je dertig dagen vanaf tellen.
Twijfel je of jij als consument telt of als ondernemer, kijk dan bij voor particulieren en voor zzp en mkb. Voor een ontbinding onder artikel 7:50al volstaat een korte schriftelijke verklaring. Weigert OpenAI daarna terug te betalen, dan helpt ons sommatiebrief voorbeeld bij de volgende stap.
Een vergelijkbare zaak, een functie die uit een lopend abonnement verdween, bespraken we in Disney+ casten weg: welke rechten heb je?. Meer over digitale aankopen staat in consumentenrechten bij online aankopen, en de rest van onze uitleg vind je op ai rechtshulp.
De eerste mail van OpenAI beslist veel
De mail is beloofd, met 29 oktober als datum. Het juridische nieuws zit nu in wat erin staat: welke peildatum OpenAI hanteert, hoeveel gebruik je na 29 oktober overhoudt, en wanneer de mail precies binnenkomt.
Doet je Pro 200 na 29 oktober merkbaar minder, dan telt lid 2 van artikel 7:50al voor consumenten wel. Je hebt dan dertig dagen om kosteloos te ontbinden, gerekend vanaf de mail of vanaf de dag dat het gebruik echt daalt, als dat later is.
Dit artikel geeft algemene informatie over consumentenrecht en de voorwaarden van OpenAI. Het is geen juridisch advies voor jouw situatie.