Overzicht
Spraakmakende rechtszaken, en waar je ze zelf kunt lezen
Urgenda, Didam, Box 3, Deliveroo: zaken die het nieuws haalden en het recht veranderden. Hieronder staat per zaak wat er speelde, met een link naar de echte uitspraak — en hoeveel vervolguitspraken er inmiddels in onze databank staan.
De zaken
Urgenda: de Staat moet de uitstoot terugdringen
De klimaatzaak die de wereld rondging. De Hoge Raad bevestigde dat de Staat op grond van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens verplicht is de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Voor het eerst dwong een rechter een regering tot concreet klimaatbeleid.
Shell moet zijn CO2-uitstoot verminderen (en het vervolg)
Milieudefensie eiste dat Shell zijn uitstoot in 2030 met 45% zou terugbrengen. Het hof oordeelde in hoger beroep anders dan de rechtbank over de precieze verplichting, maar hield vast aan het uitgangspunt dat ook bedrijven een zorgplicht hebben.
Didam: de overheid mag niet zomaar aan één partij verkopen
Een gemeente die grond verkoopt moet gelijke kansen bieden aan alle gegadigden. Dit arrest zette de vastgoedwereld op zijn kop: honderden lopende deals moesten opnieuw. Inmiddels zijn er meer dan tweehonderd vervolguitspraken.
Kelderluik: het arrest dat bepaalt wanneer gevaar onrechtmatig is
Een bezorger liet een kelderluik openstaan in een smal café; een bezoeker viel erin. De vier vragen die de Hoge Raad toen formuleerde bepalen tot vandaag wanneer je aansprakelijk bent voor een gevaarlijke situatie — van een gladde winkelvloer tot een sportles.
Box 3: de spaartaks die niet klopte
Jarenlang betaalden spaarders belasting over een fictief rendement dat ze nooit haalden. De rechtspraak hierover loopt door tot vandaag: bijna achthonderd uitspraken, en nog steeds nieuwe. Het grootste zichtbare fiscale conflict tussen burger en Belastingdienst.
Deliveroo: bezorger of zzp’er?
Wanneer is iemand die via een app werkt gewoon werknemer? De Hoge Raad gaf de maatstaf die sindsdien elke platformzaak beheerst — van maaltijdbezorging tot taxivervoer.
Groningen: aansprakelijkheid voor aardbevingsschade
De prejudiciële beslissing over de gronden voor aansprakelijkheid bij aardbevingsschade door gaswinning. De basis onder duizenden schadeclaims van Groningers.
Mothers of Srebrenica: aansprakelijkheid van de Staat
Was Nederland aansprakelijk voor het lot van de mannen die Dutchbat wegstuurde? De Hoge Raad kwam tot een gedeeltelijke aansprakelijkheid — een van de zwaarste uitspraken uit de Nederlandse rechtsgeschiedenis.
Airbnb: is het platform een bemiddelaar?
Bij het boeken via een platform als Airbnb: is er sprake van bemiddeling, en mag er dan dubbele courtage worden gerekend? Deze prejudiciële beslissing raakt iedereen die via zulke platforms verhuurt of boekt.
Stikstof en de PAS: bouwen op losse schroeven
Nadat de Raad van State het Programma Aanpak Stikstof onderuit haalde, kwam de vergunningverlening voor bouw en landbouw stil te liggen. De stroom vervolguitspraken loopt nog steeds door.
Waarom vervolguitspraken interessanter zijn dan het nieuws
Een spraakmakend arrest haalt één dag het journaal. Wat daarna gebeurt is minstens zo belangrijk: rechtbanken en hoven passen de nieuwe regel toe op honderden concrete gevallen, en pas dan blijkt wat hij in de praktijk betekent. Bij Didam staan er inmiddels 206 vervolguitspraken in onze databank; bij Box 3 bijna achthonderd.
Juist die vervolguitspraken zijn nuttig als je zelf met zo’n kwestie te maken hebt. Ze laten zien welke argumenten wél en niet werkten in situaties die op de jouwe lijken.
De aantallen hierboven komen uit onze eigen databank en tellen uitspraken waarin de zaak inhoudelijk wordt genoemd. Het zijn dus indicaties, geen officiële statistiek: lang niet elke uitspraak wordt gepubliceerd.
Zelf verder zoeken
Elk ECLI-nummer hierboven linkt naar de officiële uitspraak op rechtspraak.nl. Wil je weten wat een uitspraak voor jouw situatie betekent, stel de vraag dan in gewone taal aan onze tool: die zoekt door alle uitspraken en de wet, en onderbouwt elk antwoord met de bronnen erbij.
Vraag wat zo’n uitspraak voor jou betekent
Beschrijf je situatie in gewone woorden. Je krijgt de relevante uitspraken en wetsartikelen erbij, klikbaar om zelf te controleren.
Gratis proberenAI Rechtshulp geeft juridische informatie met bronnen, geen juridisch advies.
Wil je verder zoeken dan dit overzicht, dan laat jurisprudentie zoeken zien hoe je op jouw situatie zoekt.