Artikel 63 Sr · Hoge Raad 27 oktober 2026
Artikel 63 Sr en buitenlandse straf: 9 van 51 rechters wel
Artikel 63 Sr telt volgens de Hoge Raad (27 oktober 2026) geen straf uit het buitenland mee. Toch deden rechters dat in 9 van de 51 uitspraken die wij lazen, zoals de rechtbank Amsterdam op 15 september 2026 bij een Belgische straf.
Reken de strafruimte naStand 30 oktober 2026 · AI Rechtshulp

Eigen telling in gepubliceerde uitspraken van rechtbanken en hoven, 1 januari 2022 tot en met 27 oktober 2026. In 2 uitspraken werkte de buitenlandse straf nadelig uit. Geen steekproef.
Acht jaar in Nederland na een lange Belgische straf: de Hoge Raad vindt het goed
De verdachte in deze zaak was in België al bestraft met wat het hof een “lange gevangenisstraf” noemt. De duur staat niet in het arrest. Het hof in Den Bosch gaf hem in februari 2025 voor drugsfeiten in Nederland acht jaar.
De verdediging vond dat artikel 63 Sr die straf moest begrenzen en wees daarvoor op Europees recht. De Hoge Raad wees dat af.
“De rechter hoeft voor de toepassing van artikel 63 Sr dus alleen acht te slaan op eerdere strafoplegging door de Nederlandse strafrechter.”
Het Europese kaderbesluit 2008/675/JBZ zondert dit in artikel 3 lid 5 uit. En strafklimaat en vervroegde vrijlating verschillen per land. Vijf jaar daar is dus niet zonder meer vijf jaar hier.
De verdachte kreeg wel iets: een motiveringsplicht. Neemt de verdediging een uitdrukkelijk onderbouwd standpunt in dat de rechter met de buitenlandse straf rekening moet houden, dan “moet de rechter als hij hiervan afwijkt dit motiveren”.
Het hof zag in de Belgische straf juist geen reden om te matigen, omdat die “bevestigt het beeld dat de verdachte zich internationaal bezig houdt met drugsfeiten”. Dat bleef staan. Er gingen wel vier maanden af, maar alleen omdat de cassatie te lang duurde. Eindstand: 7 jaar en 8 maanden.
Hoe de Hoge Raad hier kwam
- Hoge Raad in een zaak met België: een buitenlandse straf is geen veroordeling als bedoeld in artikel 63 Sr.
- De regering legt in Kamerstukken 32 257 uit waarom: anders kan er voor de nieuwe zaak geen straf overblijven.
- Zaak met Denemarken: dat geldt ook voor een straf uit de EU. Meewegen mag.
- Europees Hof doet arrest MV. Advocaten beroepen zich erop voor een plafond.
- Nieuwe artikelen 57 en 63 Sr gaan gelden.
- Hoge Raad: MV verandert hier niets aan.
Hoeveel gevangenisstraf is er nog over?
Dezelfde straf, een ander land, een ander plafond.
- Maximum alsof alles één zaak was
- Na aftrek van de eerdere straf
- Maximum van de nieuwe zaak
Eén eerdere en één nieuwe zaak, alleen tijdelijke gevangenisstraf. Rekent niet met levenslang, taakstraf of boete. Het wettelijk maximum staat in het wetsartikel, niet in het vonnis.
Meerdaadse samenloop: de rechter rekent alsof alles in één zaak zat
Artikel 63 Sr hoort bij de regels over meerdaadse samenloop. Krijg je straf voor een feit van vóór een eerdere straf, dan mag de rechter je niet zwaarder raken dan wanneer alles in één keer was behandeld. Het doel uit de toelichting: “de verdachte alsnog het voordeel te bieden dat hij zou hebben gehad wanneer de zaken gelijktijdig waren behandeld”.
De rekenregel staat in een ander arrest van dezelfde dag (ECLI:NL:HR:2026:1723, r.o. 5.2). Neem een nieuw feit met 8 jaar maximum, een eerder feit met 6 jaar maximum en een eerdere Nederlandse straf van 6 jaar.
- Reken alsof alles één zaak wasSamen 14 jaar, maar nooit meer dan het hoogste maximum plus een derde. Dat is 8 jaar plus 2 jaar en 8 maanden: 10 jaar en 8 maanden.
- Haal de eerdere straf eraf10 jaar en 8 maanden min 6 jaar. Er blijft 4 jaar en 8 maanden over.
- Kijk naar het maximum van het nieuwe feitDat is 8 jaar. De rest ligt daaronder, dus het plafond is 4 jaar en 8 maanden.
Was diezelfde zes jaar in België opgelegd, dan blijft het plafond 8 jaar. Dat scheelt 3 jaar en 4 maanden aan ruimte.
Een plafond, geen korting
Artikel 63 verlaagt geen straf. Het zet alleen een bovengrens. Hof Den Bosch schreef in 2023: “Artikel 63 Sr schrijft de strafrechter niet meer voor dan de verplichting om het toepasselijke strafmaximum in acht te nemen”. Blijft de rechter eronder, dan levert het artikel je niets op.
Sinds 1 juli 2026 telt artikel 63 Sr anders
De wet van 21 januari 2026 herschreef artikel 57 en artikel 63. Artikel III regelt de overgang: voor feiten van vóór 1 juli 2026 verandert het maximum niet. De helft zie je dus pas bij feiten van na die datum.
Het arrest van 27 oktober ging over het oude artikel. De Hoge Raad schrijft erbij dat dit punt niet verschilt van het huidige artikel 63.
| Regel | Tot 1 juli 2026 | Sinds 1 juli 2026 |
|---|---|---|
| Opslag boven het hoogste maximum | Een derde | De helft |
| Wanneer telt de eerdere straf? | “nadat hem een straf is opgelegd” | “nadat hij onherroepelijk tot straf is veroordeeld” |
| Meer eerdere straffen | De eerder opgelegde straffen gaan eraf | Alleen de veroordeling met de hoogste straf telt |
| Uitzondering | Geen | Bij een misdrijf met 12 jaar of meer: bij een nieuw gegeven aanvullende straf tot een derde van het maximum |
- 9artikel 63 toegepast
- 23niet toegepast, wel rekening gehouden
- 17niet toegepast, geen korting
- 2buitenlandse straf werkte nadelig uit
Negen keer toch artikel 63, alle negen bij een rechtbank
De negen komen van vijf rechtbanken. Vier ervan zijn Amsterdamse vonnissen sinds 2025. Geen enkel hof deed het in deze telling.
In het Amsterdamse vonnis van 15 september 2026 staat: “De rechtbank moet daarom voorkomen dat verdachte zwaarder wordt gestraft dan wanneer alle feiten gelijktijdig zouden zijn berecht.” Dat is precies de redenering die de Hoge Raad zes weken later afwijst voor een straf uit het buitenland.
De grootste groep doet iets anders. Die zegt: het artikel geldt niet, maar ik houd er wel rekening mee. Daar begint het probleem pas.
Zelfde hof, zelfde vijf jaar, andere uitkomst
- Hof Amsterdam, 8 december 2022Frankrijk, 5 jaar“brengt het hof niet tot strafmatiging”
- Hof Amsterdam, 12 september 2023België, 5 jaar“ziet het hof aanleiding hiermee in de strafmaat rekening te houden”
- Rechtbank Limburg, 7 februari 2024België, 50 maanden, uitgezeten6 maanden strafkorting
- Rechtbank Limburg, 7 februari 2024België, volgens de verdediging 9 jaar1 jaar strafkorting
- Hof Amsterdam, 31 maart 2026België, 9 jaarGeen rekening mee gehouden, “gelet op de ernst van met name het eerste feit”
De feiten in deze zaken verschillen, ook bij de eerste twee. Daarom zijn ze niet één op één te vergelijken.
De Hoge Raad heeft gelijk over het plafond, maar er ligt geen maatstaf onder
Het plafond weigeren is goed te verdedigen. Als een lange straf uit een ander land de Nederlandse ruimte opeet, kan het gebeuren dat “er voor de nieuwe zaak geen straf meer over is”. De rechter zou dan moeten “volstaan met strafbaarverklaring zonder dat een straf wordt opgelegd”. Dat is een goed argument.
Alleen is wat ervoor in de plaats kwam niet meer dan twee woorden: rekening houden. Hoeveel, zegt niemand. Zes maanden bij 50 maanden België, een jaar bij negen jaar, niets bij vijf jaar in Frankrijk.
Rechters mogen zaken verschillend behandelen. Maar een verdachte kan de ruimte vooraf niet narekenen, en de cassatierechter kijkt alleen of de motivering begrijpelijk is. Voor een Nederlandse straf bestaat een rekenregel. Voor een Belgische straf bestaat die niet.
“Die motivering kan in cassatie op begrijpelijkheid worden getoetst.”
Negen vonnissen fout noemen is te makkelijk
Die negen zijn geen negen verkeerde straffen. Een rechter mag een buitenlandse straf meewegen. Wie dat doet met het etiket artikel 63 Sr gebruikt de verkeerde grond, maar kan op dezelfde straf uitkomen. Uit het vonnis zie je dat niet altijd.
Ook de telling oogt harder dan ze is. Sommige vakjes hangen samen: twee Amsterdamse vonnissen gaan over hetzelfde lab en vier Overijsselse uit de groep van 23 komen uit één onderzoek.
En de verdediging krijgt hier niet zomaar gelijk. Het Europese argument haalde in 2018 niets uit en nu weer niet. Wie daar zijn hele verweer op bouwt, leunt op iets wat de Hoge Raad net heeft afgewezen.
Noem niet alleen artikel 63 in een strafmaatverweer
Loopt er een zaak waarin ook een buitenlandse straf speelt? Zorg dan dat de advocaat vóór de zitting deze vier dingen op één A4 heeft.
- Het buitenlandse vonnis met de datum
- De pleegdata van de feiten in beide zaken
- Wat er echt is uitgezeten, inclusief vervroegde vrijlating
- Waarom de feiten samenhangen
Daarmee kan de advocaat een uitdrukkelijk onderbouwd standpunt innemen. Alleen dan moet de rechter motiveren als hij afwijkt. Of dat verweer in jouw zaak zin heeft, beoordeelt je advocaat. Deze pagina is geen persoonlijk advies.
Meer over de route van een zaak staat bij strafrecht. Over vastzitten tijdens de zaak gaat artikel 67 Sv.
Het volgende Amsterdamse vonnis is de test
Staat er na 27 oktober 2026 nog steeds artikel 63 boven een buitenlandse straf, dan heeft het arrest de rechtbank niet bereikt. De helft-regel komt later in beeld: die vraagt om feiten van na 1 juli 2026 én een tweede veroordeling.
Vragen over artikel 63 Sr
Wat staat er in artikel 63 Sr?
Sinds 1 juli 2026 lid 1: “Indien iemand, nadat hij onherroepelijk tot straf is veroordeeld, schuldig wordt verklaard aan een misdrijf of een overtreding voor die strafoplegging gepleegd, zijn de bepalingen van deze titel voor het geval gelijktijdig straf wordt opgelegd van toepassing.”
Geldt artikel 63 Sr voor een straf uit België of Duitsland?
Nee. De Hoge Raad zegt dat een buitenlandse strafoplegging geen veroordeling is als bedoeld in artikel 63 Sr. Dat geldt ook binnen de EU. De rechter mag zo’n straf wel meewegen.
En als de buitenlandse straf in Nederland wordt uitgezeten?
Dan verandert dat niets. Hof Arnhem-Leeuwarden in april 2026: “Ook de omstandigheid dat de aan de verdachte in het buitenland opgelegde gevangenisstraf grotendeels in Nederland ten uitvoer wordt gelegd, brengt niet met zich dat artikel 63 van toepassing is”.
Wat is het verschil tussen artikel 57 en artikel 63 Sr?
Artikel 57 gaat over meer feiten in één zaak. Artikel 63 past die regels toe als een tweede rechter later oordeelt over een feit van vóór de eerste straf.
Moet de rechter korting geven door artikel 63 Sr?
Nee. Het artikel zet een bovengrens. Blijft de straf daaronder, dan hoeft er niets af.
Zoek de uitspraken die bij jouw zaak passen
Deze 51 komen uit 111.804 strafuitspraken sinds 2018 in ai rechtshulp. Wil je je eigen standpunt testen, doe dan de stresstest hoe sterk staat je zaak. Advocaat? Kijk bij voor juristen.
Terug naar de rekenhulpBronnen
- Hoge Raad 27 oktober 2026
- Hoge Raad 27 oktober 2026, rekenregel
- Wetboek van Strafrecht, tekst per 1 juli 2026
- Staatsblad 2026, 20
- HvJ EU 12 januari 2023, C-583/22 (MV)
- De negen: RBAMS:2026:9216 · RBAMS:2026:9215 · RBAMS:2026:2421 · RBAMS:2025:1626 · RBZWB:2022:7154 · RBZWB:2022:7156 · RBMNE:2022:1404 · RBGEL:2023:6562 · RBOVE:2022:4108
Een nummer als ECLI:NL:HR:2026:1735 is het adres van een uitspraak: wat is een ecli. Stand 30 oktober 2026. Algemene informatie, geen juridisch advies.