Meta camerabril: bond naar rechter

Bijgewerkt op 15 oktober 2026.

Twee weken om de Meta camerabril aan te passen: die termijn vraagt de Consumentenbond nu aan de rechter, voor het geval de bond gelijk krijgt. De eerdere sommatie is voorbij. Volgens de aankondiging van 15 oktober volgt op 26 november 2026 een zitting bij de rechtbank Amsterdam.

Meta camerabril: welke aanpassing eist de bond?

De bond eist dat Meta de bril en de standaardinstellingen laat voldoen aan de privacywetgeving. Ook moet Meta volgens de eis stoppen met onrechtmatige gegevensverwerking voor AI. Als aanpassing volgens Meta niet mogelijk is, wil de bond een verkoopverbod. Er is daarmee nog geen verbod of rechterlijk oordeel.

• Termijn uit de sommatie. De twee weken uit de brief van 29 september zijn verstreken.
• Zitting. Volgens de Consumentenbond op 26 november bij de rechtbank Amsterdam.
• Aanpassing binnen twee weken. Dit is de gevraagde termijn ná eventuele toewijzing door de rechter.
• Verkoopverbod. Gevraagd als de bril volgens Meta niet aan de wet kan worden aangepast; nog niet opgelegd.
• Medische uitzondering. De bond bepleit bij een eventueel verbod een uitzondering bij medische noodzaak; ook die is nog niet vastgesteld.

Stand volgens de Consumentenbond op 15 oktober 2026. Een eis is nog geen rechterlijke beslissing.

Een technische waarborg moet omstanders beschermen

De eis om het product aan te passen is terecht gericht op de mensen vóór de lens. Zij kiezen niet voor Meta’s voorwaarden. De bond wijst op beelden die iets kunnen onthullen over geloof, politieke opvattingen of gezondheid. Dat zijn volgens de bond bijzondere persoonsgegevens; of Meta ze onrechtmatig verwerkt, moet de rechter nog beoordelen.

Een algeheel verbod heeft tegelijk een zwakke plek: blinden en slechtzienden kunnen baat hebben bij een AI-bril. De Consumentenbond erkent dat en bepleit een uitzondering bij medische noodzaak, met behoud van privacybescherming. Zo’n pleidooi is geen al bestaande wettelijke uitzondering.

Ook de bewijslast verdient precisie. De stickertest hieronder dateert uit september. Meta stelt in zijn eigen privacyuitleg dat de camera bij een gedetecteerde blokkade uitgaat. Het verschil tussen die belofte en de test rechtvaardigt controle; het bewijst niet dat iedere huidige bril met iedere sticker blijft filmen.

Update 1 oktober: Hans Anders en Wehkamp stoppen met de Meta-bril, Bol haalt de afplakstickers weg

Bijgewerkt op 1 oktober 2026, ’s avonds. Dit blok vervangt de update van vanochtend over Wehkamp en voegt Hans Anders, de afplakstickers, de ziekenhuizen en Defensie toe. In het stuk eronder is de passage over de opticiens bijgewerkt.

Hans Anders schort op 1 oktober de verkoop van de Meta-bril op. Bol haalt die dag afplakstickers weg waarmee verkopers beloven dat de camera blijft opnemen terwijl het lampje wordt afgeschermd.

Hans Anders schort de verkoop van de AI- en camerabril van Meta voor onbepaalde tijd op, bevestigt een woordvoerder aan het ANP. Volgens het AD gaat de bril uit alle Nederlandse en Belgische winkels en uit de webshop. “Mogelijk keert het product op een later moment terug in onze schappen”, zegt de keten. Eerder vandaag stopte Wehkamp al, meldde Tweakers. Pearle reageerde niet op het AD. Het moederbedrijf daarvan, EssilorLuxottica, maakt de bril samen met Meta.

• Hans Anders: verkoop opgeschort in winkels en webshop, in Nederland en België.
• Wehkamp: per direct uit het assortiment.
• Bol: verkoopt de bril nog, maar haalde de stickers weg die het opnamelampje afdekken.
• Ziekenhuizen: de NVZ adviseert alle ziekenhuizen de bril in hun huisregels te weren, in lijn met het eerdere advies van de Autoriteit Persoonsgegevens.
• Defensie: op militaire locaties geldt al een opnameverbod; Defensie kijkt nu naar een totaalverbod op slimme brillen.
• Rechtspraak: geen nieuwe regel nodig, de bril valt al onder het opnameverbod in de zittingszaal.

Stickers die het lampje van de meta bril afdekken

Volgens de PZC stond op Bol een setje waarbij de opnamefuncties “normaal” bleven werken “terwijl het LED-licht wordt geblokkeerd”. Bol haalde het na vragen van de krant offline. Op Amazon.nl, Fruugo en Joom stonden vergelijkbare setjes, vaak voor een tientje. Amazon zei ze te verwijderen. In de op 5 oktober bijgewerkte PZC-publicatie meldt ook Fruugo de producten te hebben weggehaald.

“De stickers zijn offline gehaald omdat deze specifiek bedoeld lijken om het opname-indicatielampje van een videobril af te schermen en daarmee zichtbaar filmen te verbergen. Dat vinden we niet passen binnen ons assortimentsbeleid.”

Woordvoerder van Bol, tegen de PZC

Werken ze? Dat is niet zeker. Bij de bril van Meta stopt volgens de PZC de video als je het lampje afplakt, en Meta dichtte deze week een truc waarbij je het lampje pas afdekte nadat de opname liep. De advertenties beloven onopvallend filmen; ze bewijzen niet hoe iedere koper de stickers gebruikt.

Een opticien die stopt doet meer dan de wet, en minder dan nodig

Twee winkels die zelf de bril weren, en een webshop die de afplaksticker schrapt: dat is precies het gat dat de wet laat liggen, gedicht door winkelbeleid. Het is goed dat het gebeurt. Maar het is vrijwillig, het kan terugdraaien (“op een later moment terug in onze schappen”), en het raakt niet de brillen die al verkocht zijn.

De tegenstanders moeten ook eerlijk zijn over hun eigen bewijs. Het AD schrijft over “vele honderden, zo niet duizenden” vrouwen die stiekem zijn gefotografeerd. Dat is een schatting van de krant, geen telling, en hij zegt niets over hoeveel dragers de bril gewoon voor muziek of navigatie gebruiken. Een sterk argument voor een technische eis, een zwak argument voor een verbod.

Je kunt hier zelf iets aan doen, in drie stappen:

1. Kijk in de huisregels van je zorginstelling, sportclub of werkgever of er iets over slimme brillen staat.
2. Staat er niets, stuur dan het advies van de NVZ of de AP door naar degene die de huisregels beheert.
3. De sommatietermijn rond 13 oktober is verstreken. De Consumentenbond meldt op 15 oktober een rechtszaak met een zitting op 26 november.

De juridische vervolgstap staat nu in het update-blok van 15 oktober bovenaan.

Bronnen: ANP via Nieuws.nl, AD, PZC en Tweakers, alle 1 oktober 2026.

Update 29 september: twee weken voor de camerabril, dan de rechter

Bijgewerkt op 29 september 2026. Dit blok voegt de sommaties van 29 september toe. In de tekst eronder zijn de datum van de eerste oproep en de vooruitblik bijgewerkt.

Op 29 september sturen de Consumentenbond en, afzonderlijk, Offlimits en The Firewall sommaties aan Meta. Ze geven het bedrijf twee weken. Die waarschuwing is inmiddels gevolgd door de rechtszaak die de Consumentenbond op 15 oktober aankondigt.

Het zijn eigenlijk twee brieven, met twee verschillende eisen. De Consumentenbond wil dat Meta de bril binnen twee weken zo aanpast dat hij voldoet aan de privacywet. Stichting Offlimits en het platform The Firewall sturen los daarvan een eigen sommatie: zij willen dat Meta de bril in Nederland uit de schappen haalt zolang je er stiekem mee kunt filmen, meldt het Nederlands Dagblad. Anders volgt volgens Tweakers een kort geding bij de rechtbank in Amsterdam.

Op 29 september was er een sommatie, nog geen aangekondigde zitting. Meta had volgens het bericht van Tweakers van die dag nog niet gereageerd op de eisen. Een sommatie is een formele waarschuwing die de ontvanger gelegenheid geeft het probleem op te lossen. Op 15 oktober meldt de Consumentenbond de vervolgstap naar de rechter.

• Consumentenbond. Eis: bril en standaardinstellingen aanpassen, en geen AI-training op onrechtmatig verwerkte gegevens. Termijn: 2 weken. Daarna: een rechtszaak.
• Offlimits en The Firewall. Eis: verkoop in Nederland stoppen zolang je er stiekem mee kunt filmen. Termijn: 2 weken. Daarna: een kort geding bij de rechtbank in Amsterdam.

Bronnen: Consumentenbond, NOS, Tweakers, Nederlands Dagblad, allemaal 29 september 2026.

Wie is verantwoordelijk: de drager of Meta?

Het sterkste stuk van de Consumentenbond zit in één zin: Meta is volgens de bond “verantwoordelijk voor de verwerkingen van persoonsgegevens met de bril”. Dat is de juridische kern. De huishoudelijke uitzondering kan gelden voor zuiver persoonlijk of huishoudelijk gebruik door een privépersoon. Zij stelt een bedrijf dat gegevens voor eigen doelen verwerkt niet vrij van de AVG. De rechter moet beoordelen welke verwerkingen Meta bepaalt en welke verplichtingen daarbij horen. Over die vraag, wie verwerker is en wie verantwoordelijk, ging vorige maand ook de zaak die we bespraken bij het vonnis over het Infomedics-datalek.

De bond noemt ook bijzondere persoonsgegevens: beelden kunnen iets zeggen over iemands geloof, politieke voorkeur of gezondheid. Die gegevens mogen niet zomaar worden verwerkt. En de bond wil dat Meta stopt met wat hij “onrechtmatige verwerking van gegevens voor AI” noemt.

De aanpassing die de bond vraagt, is beter gericht dan alleen een verkoopstop. Een aanpassing van het product is precies waar ons eerste stuk op uitkwam: een opnamesignaal dat je niet kunt afplakken. Een verkoopstop in kort geding is een zwaardere eis. Een rechter moet dan binnen korte tijd overtuigd raken dat het product zelf onrechtmatig is, niet alleen het gebruik.

Offlimits verwijst daarnaast naar meldingen van slachtoffers. “We hebben de eerste verhalen van slachtoffers over de camerabrillen al ontvangen”, zegt een woordvoerder tegen de NOS. Mensen zouden op straat zijn lastiggevallen en stiekem gefilmd. De NOS noemt geen aantal meldingen. Daarmee is geen omvang van het probleem vastgesteld.

De camerabril van oproep naar rechtszaak

1. 10 september: de Consumentenbond vraagt een verbod op de bril zoals die nu te koop is (hieronder).
2. Week van 22 september: de Autoriteit Persoonsgegevens waarschuwt dat beelden van camerabrillen niet zomaar openbaar mogen, aldus de NOS.
3. Eind die week: het kabinet deelt de zorgen, maar wil nog geen algeheel verbod en wacht op de Europese privacytoezichthouders, volgens het ND. De Tweede Kamer wil wel een breder verbod, meldden Tweakers en de NOS.
4. 29 september: sommaties van de Consumentenbond en van Offlimits met The Firewall.
5. Rond 13 oktober: de termijn van twee weken uit de sommaties verstrijkt.
6. 15 oktober: de Consumentenbond meldt een rechtszaak; de zitting staat volgens de bond gepland op 26 november 2026.

Sta je zelf in een filmpje van zo’n bril, dan blijft de stap uit het stuk hieronder staan: leg het filmpje meteen vast met datum en link. Wie dat kan laten zien, heeft straks iets in handen, of het nu bij het platform, de politie of via rechtshulp met AI is.

Controleer vóór je een opname uploadt of anderen herkenbaar in beeld zijn en of je die beelden mag delen. De AP waarschuwt dat dit niet zomaar mag. Een opnamelampje vervangt die controle niet.

---

De Consumentenbond kon in zijn onderzoek van september filmen terwijl een sticker het opnamelampje van een Meta-bril afdekte. Dat is de concrete test achter de eerste oproep tot een verbod. Het is geen eigen test van AI Rechtshulp.

Daarom vroeg de Consumentenbond op 10 september een verbod op de Ray-Ban-camerabril van Meta, zoals die nu te koop is. De bril kan foto’s en video’s maken. Een lampje aan de voorkant hoort te branden of te knipperen zodra hij opneemt. Maar er zijn stickers te koop die dat lampje afdekken, en de bond kon na de privacy-updates die Meta op 2 september doorvoerde nog steeds filmen met zo’n sticker erover. Meta zegt dat de camera weigert als het lampje wordt gemanipuleerd. In de test van de bond gebeurde dat niet. Ook zonder sticker is het lampje volgens de bond in de zon of op afstand vaak slecht te zien, terwijl de camera op die afstand wel scherpe beelden maakt.

Wat Meta zegt	Wat de bond zag in de test
een lampje aan de voorkant brandt of knippert zodra de bril opneemt	stickers dekken dat lampje af, en filmen lukte nog na de update van 2 september
de camera weigert als het lampje wordt gemanipuleerd	in de test van de bond gebeurde dat niet
omstanders zien het lampje	in de zon of op afstand vaak slecht te zien

Het gaat niet om een nichegadget. In augustus schreef de bond al dat gewone opticiens als Pearle, Hans Anders en GrandOptical de bril verkopen, voor ongeveer 419 tot 500 euro. Hans Anders stopte daar op 1 oktober mee, zie de update bovenaan. Moederbedrijf EssilorLuxottica meldde volgens de bond dat er in 2025 meer dan 7 miljoen AI-brillen van Ray-Ban en Oakley zijn verkocht. Let op wat dat getal is: een verkoopcijfer van de maker, wereldwijd, voor twee merken samen. Hoeveel er in Nederland op neuzen staan, weet niemand.

Een waarborg die je met een sticker uitzet, is geen waarborg

Een van de argumenten van de verkopers is dat omstanders kunnen zien dat er wordt opgenomen. GrandVision, het moederbedrijf van Pearle en GrandOptical, zei het in augustus letterlijk. Voor deze brillen gelden “dezelfde wettelijke regels als voor andere apparaten waarmee foto’s en video’s kunnen worden gemaakt, zoals smartphones”, en het led-lampje geeft zichtbaar aan wanneer er iets wordt vastgelegd.

Die vergelijking met de smartphone gaat mank. Wie met een telefoon filmt, houdt een apparaat omhoog. Dat is het signaal. Bij de bril is het lampje het enige signaal, en dat signaal blijkt af te plakken. Dan klopt de redenering “zelfde regels als een telefoon” niet meer, want de feitelijke situatie is een andere. De AP zegt dat een brandend lampje alleen niet volstaat: de drager moet mensen informeren en hun de mogelijkheid bieden buiten beeld te blijven.

• De drager accepteert Meta’s voorwaarden. Dat geeft geen toestemming namens de mensen die hij filmt.
• De AP waarschuwt dat herkenbare beelden niet zomaar gedeeld mogen worden. Het onderzoek met Europese toezichthouders loopt nog.

Waar houdt de wet het nu al tegen?

Er is minder juridisch vacuüm dan het lijkt, maar het gat zit op een vervelende plek. Heimelijk filmen in een woning of een andere niet voor publiek toegankelijke plaats kan strafbaar zijn. Artikel 139f Sr vereist onder meer dat iemand opzettelijk en wederrechtelijk een afbeelding maakt met een technisch hulpmiddel waarvan de aanwezigheid niet duidelijk kenbaar is gemaakt. Seksueel beeldmateriaal maken of verspreiden zonder toestemming ook; daarover schreven we eerder bij artikel 254ba en AI-naaktbeelden. En wie beelden van herkenbare mensen online zet, valt onder de AVG en het portretrecht.

• Heimelijk filmen in een woning of op een niet voor publiek toegankelijke plek. kan strafbaar zijn; artikel 139f Sr vereist onder meer opzettelijk en wederrechtelijk handelen met een niet duidelijk kenbaar gemaakt technisch hulpmiddel
• Seksueel beeldmateriaal maken of verspreiden zonder toestemming. strafbaar, zie artikel 254ba en AI-naaktbeelden
• Beelden van herkenbare mensen online zetten. AVG en portretrecht gelden
• Filmen op een terras, in de tram of op een schoolplein. geen algemene vrijbrief: privacyregels en het verbod op heimelijk opnemen blijven gelden
• Beelden alleen voor jezelf bewaren. de uitzondering geldt alleen voor zuiver persoonlijk of huishoudelijk gebruik, niet automatisch voor iedere privé bewaarde opname

Filmen in de openbare ruimte is geen algemene vrijbrief. De Autoriteit Persoonsgegevens legt uit dat de huishoudelijke uitzondering voor zuiver persoonlijk of huishoudelijk gebruik geldt. De AP waarschuwt ook voor heimelijk filmen en voor het delen van herkenbare beelden. De bescherming begint dus niet pas bij een upload.

Een verbod pakt het delen niet aan, en daar zat het echte risico

Hier deed de bond op 10 september zijn eigen zaak tekort. Het argument dat alle beelden naar Meta gaan, “een bedrijf dat wij al jaren bekritiseren vanwege talloze privacyschendingen”, is een argument over reputatie. Het bewijst niets over deze bril. Meta zegt dat gewone foto’s eerst op de bril blijven en dat de drager bepaalt wat er naar de telefoon of naar Meta gaat. De bond schrijft zelf dat het “onduidelijk” is wat Meta met de data doet. Onduidelijk is een goede reden voor onderzoek door de toezichthouder. Het is geen bewijs.

En een verbod op één product van één merk lost het probleem van camerabrillen als soort niet op. Wat wel helpt, is een eis aan het product zelf: een opnamesignaal dat niet af te dekken is, of een camera die aantoonbaar stopt als het signaal wordt geblokkeerd. Meta beweert dat laatste al. De test van de bond liet zien dat die bescherming na de update van 2 september niet waterdicht was. Dat is geen test van alle huidige modellen en softwareversies. Dat is het sterkste bewijs dat de bond heeft, en het pleit eerder voor een harde technische norm dan voor een verbod. In de sommatie van 29 september vraagt de bond Meta inmiddels om precies zo’n aanpassing, zie het update-blok bovenaan.

26 november volgt de aangekondigde zitting

1. Maak meteen een schermafbeelding met de datum en de link erbij.
2. Meld het filmpje via de meldknop van het platform als ongewenste opname van jou. De meeste platforms hebben een aparte route voor privacy- en portretklachten, los van de gewone meldingen.
3. Werd je stiekem gefilmd op een plek die niet openbaar is, meld het dan ook bij de politie.

Wacht niet: de link en de datum zijn later je bewijs, en een filmpje dat een dag rondgaat, is niet meer terug te halen. Lees voor de civiele kant ook hoe het zit met schadevergoeding bij ongewenste beelden.

De eerstvolgende aangekondigde stap is de zitting op 26 november 2026 bij de rechtbank Amsterdam. Dan staat volgens de Consumentenbond zijn eis tot aanpassing van de bril centraal. Een datum voor de uitspraak noemt het bericht van 15 oktober niet; een zittingsdatum is geen uitspraak en levert op zichzelf geen verkoopverbod op.

Dit dossier staat naast andere spraakmakende zaken over privacy en technologie.