Je bent een keer te gast in de stream van iemand anders. Een uurtje meepraten, camera aan, microfoon aan. Jij hebt in je eigen kanaal netjes het vinkje uitgezet dat je beeld en geluid gebruikt mogen worden voor AI-training. In dat andere kanaal staat het vinkje aan, en daar wordt jouw stem alsnog trainingsmateriaal.
Dat is geen bedacht scenario. Het staat zo in de eigen uitleg van Twitch, en het is precies waar de rechtszaak over gaat die vorige week donderdag is aangespannen bij de rechtbank in Noord-Californië. Twitch-streamer Warren Pandiscia diende daar een klacht van 37 pagina’s in tegen Twitch en moederbedrijf Amazon, meldt Courthouse News. Hij vraagt om een collectieve behandeling namens alle streamers.
Twitch bevestigde het zelf op 12 augustus
Het verhaal begon niet met de rechtszaak maar met een bericht op X. Op 12 augustus schreef Twitch dat er een instelling bij was gekomen: “We’ve added a setting that lets you opt out of having your channel content used to train generative AI content models across Amazon.” Diezelfde dag werden de gebruiksvoorwaarden en het privacybeleid aangepast met nieuwe tekst over geautomatiseerde tools en kunstmatige intelligentie.
In de bijbehorende uitleg staat wat er onder “channel content” valt: streams, oude uitzendingen, clips, chats, afbeeldingen en tekst. Twitch geeft er zelf een voorbeeld bij. Audio van gebruikers kan helpen om modellen te verbeteren die spraak omzetten naar tekst, wat de ondertiteling op Twitch verbetert maar ook die “across Amazon”.
Kanalen staan standaard aan. Wie er niet in wil, moet het zelf uitzetten. En de instelling geldt per kanaal, waardoor een gebruiker die zelf heeft afgemeld toch in de dataset kan belanden als hij meedoet in een kanaal dat wél aan staat. Gamereactor wijst er daarbij op dat de afmelding niet terugwerkt: wat vóór 12 augustus is meegenomen, blijft waar het is.
Standaard aan is een keuze, en die keuze is hier het nieuws
Technisch is er nu een knop, en dat is meer dan er twee weken geleden was. Maar de stand waarin die knop wordt geleverd, doet het werk. Bij standaard uit moet een platform mensen overtuigen om mee te doen. Bij standaard aan hoeft het alleen te hopen dat ze het niet merken, en dat is precies wat er bij een instelling die op 12 augustus stilletjes verschijnt gaat gebeuren.
Pandiscia zegt dat hij zich meteen heeft afgemeld toen hij van de instelling hoorde, en dat hij dat eerder had gedaan als het eerder was verteld. Dat is een klacht over de volgorde, niet over de knop. Wij vinden die volgorde het echte gebrek: eerst gebruiken, dan een instelling maken, en de periode ervoor buiten de regeling laten vallen. Dat maakt van een keuze een mededeling.
Zwaarder nog weegt de constructie per kanaal. In zijn stukken formuleert Pandiscia het zo: “By design, defendants never obtain — and their systems are incapable of obtaining — the consent of all parties to the communications they capture.” Wie meedoet in andermans stream, geeft toestemming die hij nooit heeft gegeven. Voor een systeem dat op toestemming rust, is dat geen detail maar een weeffout.
De juridische grond is dunner dan de verontwaardiging
En dan het punt waar wij het onszelf niet makkelijk moeten maken. Pandiscia baseert zijn zaak op schending van een impliciete overeenkomst, ongerechtvaardigde verrijking, schending van een uitdrukkelijke overeenkomst en oneerlijke handelspraktijken. Auteursrecht als hoofdgrond ontbreekt in dat rijtje. Dat is geen vergissing van zijn advocaten, dat is een verstandige zet, want auteursrechtzaken tegen AI-training lopen in de VS moeizaam. Het betekent wel dat de kern van het betoog is: jullie hebben gebroken met wat jullie zelf beloofd hadden. Dat is een stuk zwakker dan “dit mag niet”.
Bij dat “wat jullie beloofd hadden” hoort een tweede kanttekening. De schade per streamer is klein. Pandiscia heeft ruim 900 volgers. Zonder collectieve behandeling is er geen zaak die de moeite waard is, en of die er komt, moet de rechter nog beslissen. Wie nu al doet alsof dit een gewonnen zaak is, loopt op de feiten vooruit. Dit is algemene uitleg over een lopende procedure, geen juridisch advies over jouw situatie.
Van wie is de stem in jouw supportopname?
Deze zaak gaat over gamestreams, maar het patroon zit in elk product waar opnames doorheen lopen. Een supportgesprek, een videovergadering, een spraakassistent in een winkel: telkens neem je materiaal op waarin ook mensen zitten die nooit iets hebben aangevinkt. Wij komen dat in de praktijk tegen bij organisaties die hun opnames willen inzetten om een model te verbeteren, en de vraag is altijd dezelfde. Van wie is die stem, en wie heeft er ja gezegd?
Dat is dezelfde vraag als bij AI-afbeeldingen in juridische communicatie, waar het gaat om rechten en toestemming op beeld, en bij apparaten in huis die data verzamelen. Het antwoord begint niet bij een instelling maar bij de vraag of je toestemming kunt aantonen van iedereen die op de opname staat.
Zet je Twitch-instelling na en kijk daarna naar het kanaal van je maat
Stream je zelf, dan is er één handeling die vandaag kan. Ga naar de privacy-instellingen van je kanaal en zoek de optie over generatieve AI. Staat die aan, dan zet je hem uit. Klaar, want meer kun je niet doen aan wat er al gebruikt is.
Doe daarna het tweede stuk, want dat vergeet iedereen. Speel je regelmatig mee in het kanaal van iemand anders, vraag die persoon dan hoe zijn instelling staat. Volgens de opzet van Twitch is dat kanaal bepalend voor het materiaal dat daar wordt opgenomen, niet jouw eigen keuze.
De reactie van Amazon zegt meer dan de dagvaarding
Twitch en Amazon hebben nog niet inhoudelijk gereageerd. Het eerstvolgende moment dat er echt toe doet, is hun verweerschrift, en dan vooral op één punt: erkennen ze dat de instelling per kanaal werkt, of wordt dat weggeschreven als een technische beperking. Blijft dat antwoord uit, dan blijft de knop van 12 augustus wat hij nu is. Een oplossing voor de toekomst, aangeboden nadat het verleden al binnen was.