Artikel 27 Sv · eigen telling 16 oktober 2026
Artikel 27 Sv: wanneer ben je verdachte? En waarom dat straks anders werkt.
Nu ben je verdachte zodra uit feiten of omstandigheden een redelijk vermoeden van schuld blijkt. In het nieuwe Wetboek van Strafvordering, met geplande invoering in 2029, ben je verdachte als je als zodanig bent aangemerkt, en dat mag alleen bij zo’n redelijk vermoeden.
Eigen telling in de rechtspraak
Bijna de helft van de uitspraken die artikel 27 noemen, noemt ook artikel 359a
De vraag wanneer iemand verdachte werd, bepaalt vanaf wanneer de rechten van een verdachte gelden. Werd iemand al als verdachte gehoord zonder die rechten, dan kan de verdediging een vormverzuim aanvoeren.
Zo telden we
We doorzochten de gepubliceerde rechterlijke uitspraken sinds 2010 in onze collectie, zonder de conclusies van de advocaat-generaal, van rechtspraak.nl met dezelfde zoekregel als de Strafvordering-wijzer. De wijzer hieronder telt ook publicaties van vóór 2010 en conclusies van de advocaat-generaal bij de Hoge Raad, en komt op 1.307. Wat de telling niet laat zien: of de verweren slaagden. Een vermelding van twee artikelen in dezelfde uitspraak zegt niet dat ze over hetzelfde punt gaan. We tellen alleen schrijfwijzen als “artikel 27 Sv” en “art. 27 van het Wetboek van Strafvordering”, met lidaanduidingen ertussen; 2026 loopt tot 16 oktober.
- 201040
- 201162
- 201265
- 201340
- 201449
- 201566
- 201635
- 201728
- 201841
- 201929
- 202041
- 202149
- 202268
- 202353
- 202443
- 202551
- 202622
Uitspraken per jaar die artikel 27 Sv noemen.
Zo werkt het nu
Wat er in artikel 27 staat
Vóór de vervolging: een redelijk vermoeden
Zolang er nog geen vervolging is, ben je verdachte als uit feiten of omstandigheden een redelijk vermoeden van schuld aan een strafbaar feit tegen jou voortvloeit (, eerste lid).
Daarna: tegen wie de vervolging is gericht
Is de vervolging begonnen, dan is verdachte degene tegen wie die vervolging is gericht (tweede lid).
Ook voor een agent na geweldgebruik
De rechten van een verdachte gelden ook voor een ambtenaar die in functie geweld gebruikte en tegen wie een feitenonderzoek loopt, en voor een veroordeelde tegen wie een strafrechtelijk financieel onderzoek is ingesteld (derde lid). Wie onvoldoende Nederlands spreekt, mag zich laten bijstaan door een tolk (vierde lid).
Verdachte zijn heeft gevolgen bij het verhoor
Wie als verdachte wordt gehoord, hoeft niet te antwoorden en moet dat vóór het verhoor te horen krijgen; die mededeling komt in het proces-verbaal (). Dat is de cautie. Wat rechters met dat zwijgen doen, lees je bij het zwijgrecht.
Je rechten als verdachte
Wat je moet horen, en wanneer
Voor welk feit
Bij staandehouding of aanhouding hoor je voor welk strafbaar feit je als verdachte bent aangemerkt (, eerste lid).
Schriftelijk je rechten
Onverwijld na de aanhouding en vóór het eerste verhoor krijg je schriftelijk onder meer: je recht op rechtsbijstand, de cautie, je recht op kennisneming van de processtukken en de termijn waarbinnen je voor de rechter-commissaris wordt geleid (derde lid).
In je eigen taal
Beheers je het Nederlands niet of onvoldoende, dan krijg je de mededeling van rechten in een taal die je begrijpt (vierde lid).
Uiterlijk vóór het eerste verhoor
Ben je niet staande gehouden of aangehouden, dan hoor je uiterlijk vóór het eerste verhoor voor welk feit je verdachte bent (art. 27c, eerste lid).
Rechtsbijstand en tolk
Vóór dat eerste verhoor hoor je ook van je recht op rechtsbijstand en, als dat speelt, je recht op vertolking en vertaling (tweede lid).
De cautie
Vóór het verhoor moet je horen dat je niet hoeft te antwoorden (). Meer daarover bij het zwijgrecht.
In het proces-verbaal
Dat je rechten zijn meegedeeld, komt in het proces-verbaal (art. 27c, vijfde lid).
Zonder die rechten gehoord?
Dan kan de verdediging een vormverzuim aanvoeren (artikel 359a). Wat de rechter daarmee doet, verschilt per zaak.
Nieuw Wetboek van Strafvordering
Van een vermoeden naar een aanmerking
Artikel 27 gaat naar en van het nieuwe Wetboek van Strafvordering. De tolk verhuist naar , de cautie naar en .
Verdachte is wie als verdachte is aangemerkt
Volgens 1.4.1, eerste lid, is verdachte vóór de vervolging “degene die als zodanig is aangemerkt”. Het tweede lid zegt dat iemand alleen als verdachte mag worden aangemerkt bij een redelijk vermoeden van schuld. De toets blijft dus, maar er komt een aanmerking bij.
Meer situaties met verdachterechten
1.4.2 noemt als verdachte ook de persoon tegen wie bij gevoegde behandeling de tenuitvoerlegging van een niet uitgevoerde straf wordt gevorderd, en de veroordeelde bij onderzoek naar wederrechtelijk verkregen voordeel en een afzonderlijke ontnemingsprocedure. De regel voor de ambtenaar na geweldgebruik blijft (1.4.2, derde lid).
Lees de oude en nieuwe tekst naast elkaar
Zoek een artikel
De wetteksten worden geladen.
Veelgestelde vragen
Vragen over artikel 27 Sv
Wanneer ben je verdachte volgens artikel 27 Sv?
Vóór de vervolging zodra uit feiten of omstandigheden een redelijk vermoeden van schuld aan een strafbaar feit tegen jou voortvloeit. Na het begin van de vervolging ben je verdachte als die vervolging tegen jou is gericht.
Moet ik als verdachte antwoorden?
Nee. Volgens artikel 29 ben je niet verplicht te antwoorden en moet je dat vóór het verhoor te horen krijgen. In het nieuwe wetboek staat dat in 2.3.6.
Wat verandert er bij de invoering, gepland in 2029?
Vóór de vervolging ben je straks verdachte als je als zodanig bent aangemerkt, en dat mag alleen bij een redelijk vermoeden van schuld (1.4.1). De invoeringsdatum van het nieuwe wetboek staat nog niet vast.
Wat als de cautie niet is gegeven?
Dan kan de verdediging een vormverzuim aanvoeren (artikel 359a). Wat de rechter daarmee doet, verschilt per zaak. In onze telling noemen 355 van de 782 uitspraken die artikel 27 noemen ook artikel 359a; of die verweren slaagden, hebben we niet gemeten.
Word je gehoord als verdachte?
Met ai rechtshulp zoek je in gewone taal naar uitspraken die op jouw situatie lijken, met de bron erbij. Het vervangt geen advocaat; als verdachte heb je recht op een advocaat.
Zoek vergelijkbare uitspraken