’s Nachts spelen, steeds hogere inzetten, sessies die langer worden: dat zijn de signalen waarop een nieuw computermodel van de Kansspelautoriteit voorspelt wie richting een gokprobleem gaat. Het model staat sinds deze week op de site van de toezichthouder en is door de NOS beschreven. Voor de juridische praktijk is dat interessanter dan het klinkt, want rechters worstelen al jaren met precies één vraag: wanneer had een casino moeten ingrijpen?
Wat het model doet
Onderzoeker Charles de Leau bouwde het model tijdens zijn promotieonderzoek aan de Universiteit van Amsterdam. Hij gebruikte als ijkpunt de groep spelers die zichzelf liet uitsluiten bij een online casino. Dat is een harde meetlat: wie zelf aangeeft “ik heb mezelf niet in de hand”, is per definitie een probleemspeler. Door het gedrag van die groep te vergelijken met de rest, kwam een patroon boven: nachtelijk spelen, oplopende inzetten en langer doorspelen.
Twee dingen vallen op. Het model is openbaar, terwijl casino’s hun eigen risicomodellen tot nu toe gesloten hielden. Gokonderzoeker Tony van Rooij van het Trimbos-instituut noemt die geheimhouding onwenselijk. En: van de 26 vergunninghouders leverde ongeveer de helft data aan. Dertien deden dat niet, terwijl de wet ze daartoe verplicht. De Kansspelautoriteit weet dat en zegt het te betreuren; of ze er iets tegen doet, is niet duidelijk.
Wat de rechter tot nu toe deed
Wij zochten de zaken op waarin een speler zijn verliezen terugvorderde omdat de aanbieder zijn zorgplicht zou hebben geschonden. Het beeld is verrassend eenduidig: de speler verliest meestal, en dat komt door één woord.
- ECLI:NL:RBAMS:2025:3147 (9 mei 2025): geen schending. Het casino had de adresgegevens en het Cruks-register netjes gecontroleerd, en volgens de rechtbank was er “geen afwijkend gokgedrag”. De omvang van de inzetten en het verlies vroegen niet om ingrijpen, gemeten aan de regels die tijdens de speelperiode golden.
- ECLI:NL:RBNHO:2026:3802 (8 april 2026): een speelhaluitbater hoefde de verliezen niet te vergoeden, zelfs niet nu de speler in Cruks stond. Geen schending van de zorgplicht, geen wilsgebrek.
- ECLI:NL:RBNHO:2026:6041 (18 juni 2026): hier ging het wél de andere kant op. De kantonrechter oordeelde dat de aanbieder 1.650 euro als schadevergoeding moet terugbetalen.
Dat laatste bedrag zegt iets. Wie in het nieuws leest dat een casino “moet terugbetalen”, denkt al snel aan de hele inleg. In deze zaak bleef het bij 1.650 euro. De zorgplicht is dus geen garantie op je geld terug, ook niet als je wint.
Waarom een openbaar model dit verschuift
In alle drie de uitspraken draait het om dezelfde open norm: was het gokgedrag afwijkend genoeg om in te grijpen? Zolang alleen het casino een model heeft en dat model geheim is, beantwoordt in de praktijk de aanbieder die vraag zelf. De rechter kan weinig anders dan toetsen of de aanbieder de wettelijke minimumhandelingen deed: adres controleren, Cruks raadplegen, de mogelijkheid tot zelfuitsluiting bieden.
Een openbaar, wetenschappelijk onderbouwd model verandert die verhouding. Het maakt controleerbaar welk gedrag als risicovol geldt. Een eiser kan straks stellen: dit patroon staat in het model van de toezichthouder, u zag dezelfde data, en u deed niets. Dat is een ander gesprek dan “u had het kunnen zien”.
De Leau zegt zelf dat de zorgplicht nu te vrijblijvend is ingevuld: de enige harde verplichting is dat een klant zichzelf kan uitschrijven. Dat is ook precies wat de rechtbank Amsterdam in 2025 afvinkte.
Wat je hiermee doet als speler
Overweeg je een claim tegen een online casino, dan is bewijs van je eigen speelgedrag het halve werk. Vraag je speelhistorie op bij de aanbieder — daar heb je recht op — en bewaar bankafschriften over dezelfde periode. Let vooral op de drie signalen uit het model: speelde je ’s nachts, liepen je inzetten op, werden je sessies langer? Dat is nu geen gevoel meer, maar een patroon dat een toezichthouder heeft benoemd.
Reken wel op een lange adem en een bescheiden uitkomst. Zoals wij eerder schreven over de grenzen van AI bij juridisch advies, is een sterk patroon nog geen bewijs van causaliteit. Wil je weten hoe technologie verder doorwerkt in procedures, lees dan hoe AI in de rechtspraak wordt toegepast en wat juridische AI in de praktijk betekent.
De gouden regel: een open norm wordt pas hard als iemand hem meetbaar maakt. Dat is deze week gebeurd — alleen niet door de sector zelf.
Deze zaak staat in het overzicht van spraakmakende zaken.