De pop-up duurt twee tellen. Je installeert een spelletje, je tikt op openen, en er verschijnt een vraag: mag deze app je volgen in apps en op websites van andere bedrijven? Je tikt op nee. Voor de maker van dat spelletje verdampt op dat moment een deel van zijn advertentie-inkomsten. Voor Apple zelf verandert er niets.
Precies daar gaat de zaak over die donderdag in Londen is aangespannen. App-ontwikkelaars daagden Apple voor het Competition Appeal Tribunal, het Britse tribunaal voor mededingingszaken, om App Tracking Transparency: de toestemmingsvraag die Apple sinds iOS 14 verplicht stelt. Volgens de ontwikkelaars legt Apple andere app-uitgevers strengere eisen op dan zijn eigen diensten. Apple houdt vol dat de functie er is zodat gebruikers zelf bepalen of ze gevolgd willen worden. Dat meldt persbureau ANP op basis van Reuters.
De vraag is niet of de pop-up deugt, maar wie hem opstelt
Wij vinden die toestemmingsvraag een van de betere dingen die de mobiele wereld is overkomen. Voor het eerst moest een advertentienetwerk je iets vragen in plaats van je stilzwijgend meenemen. Dat is geen detail: het verschil tussen “je mag nee zeggen” en “je mag nee zeggen als je drie menu’s diep graaft” is het verschil tussen een recht en een decor.
Maar de partij die de regel schrijft, zit hier ook aan de andere kant van de tafel. Apple verkoopt zelf advertenties in de App Store en heeft zijn eigen gebruikersdata niet nodig van derden, want die zit al in het apparaat. Een regel die het verzamelen bij anderen duurder maakt en bij jezelf niet, is voor een toezichthouder altijd een reden om te kijken. Niet omdat de regel fout is, maar omdat de opsteller er beter van wordt.
De klagers hebben een belang dat niet het jouwe is
En dan het ongemakkelijke deel voor iedereen die dit vanuit privacy bekijkt, en dat zijn wij ook. De partijen die hier klagen, willen in de kern terug naar een situatie waarin je gevolgd werd zonder dat je het merkte. Hun schade bestaat uit inkomsten die ze verdienden met gedrag dat gebruikers, zodra ze het gevraagd kregen, massaal weigerden. Dat is een echt bedrijfsprobleem en het mag naar de rechter. Het is alleen geen consumentenzaak, hoe vaak het woord oneerlijk ook valt.
De juiste uitkomst is dus niet dat de pop-up verdwijnt. De juiste uitkomst is dat Apple aan zijn eigen advertentietak dezelfde lat legt als aan de rest.
Het bedrag dat nog nergens in een processtuk staat
In beurskoppen circuleren miljardenbedragen, maar het ANP-bericht dat zich uitdrukkelijk op Reuters baseert noemt er geen enkel. Wij zochten de zaak donderdagmiddag op in het openbare zaakregister van het Competition Appeal Tribunal en vonden hem daar niet: de meest recente zaak in dat register dateert van begin augustus, want nieuwe collectieve zaken verschijnen er pas als de registratie rond is. Zolang dat zo is, is er geen processtuk waarin een bedrag staat. Houd elk getal dat je vandaag leest dus aan als een eis van de klagers, niet als een vastgesteld schadebedrag; wat een eiser eist en wat een tribunaal toewijst staan in dit soort zaken zelden in dezelfde orde van grootte.
Wat wél controleerbaar is: de regel zelf. Apple’s eigen ontwikkelaarsdocumentatie komt samengevat hierop neer: je moet het AppTrackingTransparency-framework gebruiken als je app gegevens over gebruikers verzamelt en die met andere bedrijven deelt om hen over apps en websites heen te volgen. Eén alinea, en daarmee weet je waar deze zaak over gaat. Wil je het dossier later zelf volgen, dan heb je het zaaknummer van het tribunaal nodig; dat is een Brits CAT-nummer en niet het soort identificatie dat je bij ons kent. Hoe dat in Nederland werkt, staat in onze uitleg over wat een ECLI is en over zoeken op rechtspraak.nl.
Zet vanavond je eigen trackinglijst even open
Pak je iPhone en ga naar Instellingen, Privacy en beveiliging, Tracking. Daar staat elke app die ooit toestemming heeft gekregen. Loop de lijst één keer langs en zet uit wat je niet herkent of niet meer gebruikt. Het duurt een minuut en het werkt ongeacht hoe deze rechtszaak afloopt. Diezelfde reflex is trouwens de moeite waard bij alles wat meeluistert in je huis, want ook daar is toestemming iets wat je één keer geeft en zelden terugneemt: we schreven eerder over privacy en dataverzameling in het smart home.
Het eerste teken komt uit het register, niet uit een persbericht
Het volgende harde moment is de registratie van de zaak bij het tribunaal. Pas dan staat zwart op wit welke groep ontwikkelaars precies vertegenwoordigd wordt en welk bedrag er echt in de stukken staat. Verschijnt die registratie en blijkt het bedrag lager dan de koppen van vandaag, dan zegt dat meer over de persberichten dan over Apple.