--- title: "De tien meest geciteerde arresten van Nederland" date: 2026-08-03 author: "" featured_image: "https://ai-rechtshulp.nl/wp-content/uploads/2026/08/air-citaties.jpg" --- # De tien meest geciteerde arresten van Nederland Onderzoek # De tien meest geciteerde arresten van Nederland Elke rechtenstudent leert Kelderluik en Lindenbaum/Cohen. Maar welke arresten gebruiken rechters in de praktijk het vaakst? Wij hebben het geteld in bijna 900.000 uitspraken. De uitkomst is verrassend: de beroemdste arresten staan er nauwelijks in. ![Open kaartenbak van een juridische bibliotheek met dicht opeen staande, met de hand beschreven fiches](/wp-content/uploads/2026/08/air-citaties.jpg)## Zo hebben we geteld We doorzochten de volledige tekst van alle gepubliceerde Nederlandse uitspraken in onze databank op verwijzingen naar arresten van de Hoge Raad. Per arrest telden we in hoeveel *andere* uitspraken het wordt aangehaald — verwijzingen naar zichzelf tellen niet mee. Peildatum: 2 augustus 2026, 895.695 uitspraken met datum, van 1841 tot vandaag. Wat je hieronder ziet is dus geen ranglijst van ‘belangrijkste’ arresten, maar van *meest gebruikte*. Dat blijkt iets heel anders te zijn. ## De top tien 12.174× geciteerd · 2016 ### Schadevergoeding als de rechtszaak te lang duurt Het meest geciteerde arrest van Nederland gaat over de rechtspraak zelf. De Hoge Raad zette hier in één overzichtsarrest op een rij wanneer je recht hebt op vergoeding omdat je procedure de redelijke termijn overschreed, en hoeveel dat dan is. Elke rechter die zo’n claim beoordeelt pakt dit arrest erbij — vandaar de meer dan tweeduizend verwijzingen. [ECLI:NL:HR:2016:252](https://uitspraken.rechtspraak.nl/details?id=ECLI:NL:HR:2016:252) 22.019× geciteerd · 2022 ### Wat gebeurt er als een failliet iets niet betwist Een technische maar veelgebruikte uitspraak over faillissementsprocedures: welk rechtsgevolg heeft het als de gefailleerde een vordering niet tegenspreekt. Weinig mensen kennen hem; duizenden dossiers steunen erop. [ECLI:NL:HR:2022:853](https://uitspraken.rechtspraak.nl/details?id=ECLI:NL:HR:2022:853) 31.341× geciteerd · 2016 ### Dexia: mocht een tussenpersoon beleggingsadvies geven? Het kernarrest uit de effectenlease-affaire: een tussenpersoon die klanten aanbracht én adviseerde had daarvoor een vergunning nodig. Dat maakte de bank medeaansprakelijk voor de schade van tienduizenden particulieren. [ECLI:NL:HR:2016:2012](https://uitspraken.rechtspraak.nl/details?id=ECLI:NL:HR:2016:2012) 41.240× geciteerd · 2018 ### Dexia, bevestigd Twee jaar later kreeg de Hoge Raad de kans om terug te komen op het arrest hierboven. Dat deed hij niet. Die bevestiging werd zelf weer een standaardverwijzing. [ECLI:NL:HR:2018:1935](https://uitspraken.rechtspraak.nl/details?id=ECLI:NL:HR:2018:1935) 51.098× geciteerd · 2022 ### Dexia: hoeveel schade komt voor eigen rekening? Prejudiciële vragen over de verdeling van de schade tussen belegger en bank (artikel 6:101 BW: eigen schuld). Het antwoord bepaalt in duizenden dossiers wie welk deel betaalt. [ECLI:NL:HR:2022:862](https://uitspraken.rechtspraak.nl/details?id=ECLI:NL:HR:2022:862) 6794× geciteerd · 2008 ### De spelregels voor ’te lang duren’, versie 2008 De voorloper van nummer 1: hier herijkte de Hoge Raad de uitgangspunten voor overschrijding van de redelijke termijn. Ruim achthonderd uitspraken verwijzen er nog steeds naar. [ECLI:NL:HR:2008:BD2578](https://uitspraken.rechtspraak.nl/details?id=ECLI:NL:HR:2008:BD2578) 7756× geciteerd · 2017 ### New Hairstyle: hoe hoog is een billijke vergoeding? Bekend onder de naam van de kapsalon waar de zaak begon. De Hoge Raad legde uit hoe rechters de billijke vergoeding moeten berekenen als een werkgever een werknemer onterecht ontslaat. Het standaardarrest van het moderne ontslagrecht. [ECLI:NL:HR:2017:1187](https://uitspraken.rechtspraak.nl/details?id=ECLI:NL:HR:2017:1187) 8661× geciteerd · 1981 ### Haviltex: wat betekent een contract eigenlijk? De enige echte studieboek-klassieker in deze lijst. Bij een onduidelijk contract telt niet alleen de letterlijke tekst, maar wat partijen over en weer redelijkerwijs mochten verwachten. Vijfenveertig jaar oud en nog altijd 661 keer aangehaald. [ECLI:NL:HR:1981:AG4158](https://uitspraken.rechtspraak.nl/details?id=ECLI:NL:HR:1981:AG4158) 9637× geciteerd · 2014 ### Wanneer ben je medepleger van een misdrijf? Het overzichtsarrest over medeplegen: wanneer is samenwerking zo nauw en bewust dat je even hard straf krijgt als degene die het deed? Onmisbaar in het strafrecht. [ECLI:NL:HR:2014:3474](https://uitspraken.rechtspraak.nl/details?id=ECLI:NL:HR:2014:3474) 10591× geciteerd · 2023 ### Dexia, ook in 2023 nog Het vijfde effectenlease-arrest in deze top tien. Een product dat rond de eeuwwisseling werd verkocht, levert een kwart eeuw later nog steeds nieuwe rechtspraak op. [ECLI:NL:HR:2023:882](https://uitspraken.rechtspraak.nl/details?id=ECLI:NL:HR:2023:882) ## Wat opvalt **De collegezaal en de rechtszaal verschillen.** Van de klassiekers die iedere jurist kent haalt alleen Haviltex de lijst. Kelderluik (1965), Lindenbaum/Cohen (1919) en Baris/Riezenkamp (1957) staan zelfs niet in de top veertig. Niet omdat ze onbelangrijk zijn — hun regels zijn zo vanzelfsprekend geworden dat rechters ze toepassen zonder te citeren. **Het zijn de procedurele werkpaarden die winnen.** Nummer één en nummer zes gaan allebei over vergoeding wegens te trage rechtspraak. De rechtspraak citeert zichzelf het vaakst over haar eigen doorlooptijden. **Eén affaire domineert.** Vijf van de tien arresten gaan over effectenlease, de Dexia-affaire. Bij elkaar goed voor ruim 4.700 verwijzingen. Een beleggingsproduct dat rond 2000 aan particulieren werd verkocht, stuurt in 2026 nog altijd honderden uitspraken per jaar. Wie wil weten hoe lang een juridisch conflict kan doorwerken: dit is het antwoord. ## Waarom wij dit kunnen tellen Voor deze telling heb je het hele corpus nodig én de volledige tekst van elke uitspraak, niet alleen de samenvattingen. Dat is precies wat onze databank is: alle gepubliceerde uitspraken van De Rechtspraak, dagelijks aangevuld, doorzoekbaar op betekenis in plaats van op trefwoord. Hoe goed dat zoeken werkt meten we openbaar: 97% van de wetsvragen en 87 tot 93% van de standaardarresten komt correct boven in onze vaste testset. Methode en actuele cijfers staan op [de meetpagina](/zo-meten-wij/). Vragen over deze cijfers of de methode? Neem [contact](/contact/) op — we delen de query graag. ## Zoek zelf in dezelfde databank Stel je vraag in gewone taal en zie welke uitspraken op jouw situatie slaan. Gratis, vijf vragen per maand. [Gratis proberen](https://app.ai-rechtshulp.nl/registreren)AI Rechtshulp geeft juridische informatie met bronnen, geen juridisch advies. [Jurisprudentie zoeken met AIHoe de zoeker werkt](/jurisprudentie-zoeken/)[Spraakmakende zakenUrgenda, Didam, Box 3 en meer, met de echte uitspraken](/spraakmakende-zaken/)[Zo meten wijOnze cijfers, openbaar](/zo-meten-wij/) Achter elk rijtje in de telling staat een [](/ecli/)[ECLI-nummer](https://ai-rechtshulp.nl/ecli/) die je meteen naar de volledige tekst brengt.