--- title: "AI-bon is geen bon: ontslag hield stand" date: 2026-08-29 author: "Redactie AI Rechtshulp" featured_image: "https://ai-rechtshulp.nl/wp-content/uploads/2026/08/ai-bewerkte-bonnetjes-ontslag-op-staande-voet.png" categories: - name: "Nieuws" url: "/category/uncategorized.md" --- # AI-bon is geen bon: ontslag hield stand Je bent een bon kwijt. Het etentje was echt, het bedrag klopt ongeveer, en het formulier wil een bijlage. Dus vraag je een taalmodel om er eentje te maken die eruitziet zoals de echte eruitzag. Vijf seconden werk. Het voelt als een administratieve reparatie, niet als fraude. De kantonrechter in Noord-Holland heeft daar op 13 augustus een uitspraak over gedaan die het waard is om te lezen als je iets met declaratieprocessen te maken hebt. Een werknemer van cateraar Cirfood ging op staande voet de deur uit, vroeg 55.000 euro bruto aan billijke vergoeding, en moet nu zelf 2.163,73 euro netto aan zijn oud-werkgever betalen. De zaak staat online als ECLI:NL:RBNHO:2026:10263. ## Het begon niet bij de bon, maar bij een adres De aanleiding was een verhuizing die volgens de werkgever niet had plaatsgevonden. De man declareerde kilometers vanaf een adres verderweg dan waar hij feitelijk verbleef. Cirfood werkt niet met een vaste reiskostenvergoeding maar met een declaratie per rit, dus elk gereden kilometer moest hij zelf opgeven. Een bedrijfsrecherchebureau deed openbronnenonderzoek, sprak een collega en hield observaties. Die collega verklaarde dat hij de werknemer geregeld ophaalde bij de woning waar hij volgens de declaraties niet woonde. Daar bleef het niet bij. Er waren kilometers gedeclareerd op dagen dat hij als bijrijder met een collega meereed, en op dagen dat hij arbeidsongeschikt was. Pas toen de werkgever de rest van zijn declaraties ging nalopen, kwam de rest boven water. ## Twee manieren waarop de AI werd gebruikt, en ze verschillen De rechter beschrijft het letterlijk in overweging 7.15. Ten eerste bewerkte de werknemer het totaalbedrag op dinerbonnen, zodat die binnen het bij Cirfood geldende plafond per persoon zouden vallen. Ten tweede reconstrueerde hij kassabonnen met AI, naar eigen zeggen omdat de originelen verloren of onleesbaar waren. Die twee zijn juridisch niet hetzelfde en dat is nu juist interessant. Het eerste is een bedrag veranderen: dat is vervalsing, met of zonder computer. Het tweede voelt onschuldiger, want de uitgave kan echt zijn geweest. Maar een bon is geen samenvatting van wat je hebt uitgegeven, een bon is bewijs van een transactie: wie, wanneer, welk bedrag, afgerekend bij wie. Een nagemaakte bon draagt dat bewijs niet, hoe accuraat het bedrag erop ook is. De rechter behandelt beide handelingen als het indienen van onjuiste declaraties. ## Een gebrekkig systeem is een reden om te melden, geen vrijbrief Het verweer van de werknemer verdient aandacht, want het is het verweer dat in veel organisaties opgaat. Hij stelde dat het declaratieproces bij Cirfood structureel slecht was ingericht en dat de fouten daar mede uit voortkwamen. Hij deed ook een beroep op de klokkenluidersbescherming en op stoornissen waarvan de werkgever wist. De rechter komt niet toe aan de vraag of dat proces echt rammelde, omdat er geen concrete onderbouwing lag. Maar hij zegt er iets bij dat ook zou gelden als het proces wél rammelde: de werknemer had een vertrouwensfunctie en was vanuit die functie deels verantwoordelijk voor de beveiliging van systemen en data. Van zo iemand mag je verwachten dat hij een gat in het systeem aankaart en het samen met zijn werkgever dicht, vóórdat hij er met AI aangepaste declaraties doorheen stuurt. Op de zitting bevestigde de man dat hij dat gesprek nooit heeft gevoerd. ## De vertrouwensfunctie doet hier meer werk dan de AI Hier is het punt waar de berichtgeving, en onze eigen eerste lezing, te ver gaat. Dit is geen AI-uitspraak. Als je in de beschikking overal “met AI” vervangt door “met een fotobewerker”, verandert de uitkomst waarschijnlijk niet. De rechter weegt het patroon: een langdurig onjuist adres, ritten die niet gereden zijn, declaraties tijdens ziekte, en dan ook nog vervalste bonnen. Dat samenstel maakt de vertrouwensbreuk, niet de gebruikte techniek. Wat AI wel doet, is de drempel verlagen en het volume verhogen. Een geloofwaardige bon namaken kostte vroeger tijd en enig vakmanschap; nu kost het een prompt. Dat verschuift niets aan het recht, maar wel aan hoe vaak een controleur zoiets tegenkomt. Wie daaruit concludeert dat “de rechter AI-fraude streng aanpakt”, leest een boodschap in een uitspraak die er niet in staat. ## Kijk vandaag hoe jouw organisatie een verloren bon oplost De praktische les zit niet bij de werknemer maar bij het proces eromheen. Zoek op waar in jouw declaratieregeling staat wat je moet doen als een bon kwijt is. Staat daar niets, dan is dat het gat: mensen die te goeder trouw een uitgave willen verantwoorden, gaan iets bedenken. Een regel van twee zinnen, bijvoorbeeld dat een verklaring met datum en bedrag volstaat en een gereconstrueerde bon nooit, haalt de verleiding weg en geeft je bij een geschil iets om naar te wijzen. Hoe je zoiets vastlegt zonder dat het een papieren tijger wordt, raakt aan wat wij eerder schreven over [dossieropbouw bij arbeidsconflicten](/ai-arbeidsconflicten-dossieropbouw/) en over [wanneer een digitale handtekening juridisch standhoudt](/digitale-handtekeningen-rechtspraak-geldig/). Twijfel je of je met een regeling of met een jurist verder moet, dan helpt [onze afweging tussen een AI-contractcheck en een advocaat](/ai-contractcheck-of-advocaat/). ## Het wachten is op de eerste zaak waarin de AI wél het verschil maakt Deze beschikking gaat over fraude met een nieuw gereedschap. De zaak die er echt toe gaat doen, is er een waarin het gereedschap zelf ter discussie staat: een werknemer die volhoudt dat hij de bon niet heeft vervalst maar door zijn assistent heeft laten opmaken, en een werkgever die dat niet kan weerleggen. Dan komt de vraag op tafel wie de bewijslast draagt bij een document dat niemand meer met het blote oog kan beoordelen. Die uitspraak is er nog niet. *Dit artikel bespreekt een gepubliceerde uitspraak en is geen juridisch advies over uw eigen situatie. Bron: [de beschikking van de rechtbank Noord-Holland van 13 augustus 2026](https://uitspraken.rechtspraak.nl/details?id=ECLI:NL:RBNHO:2026:10263).*